Mauzoleum rośnie w górę

Cmentarz w Trzemesznie
    Mauzoleum rośnie w górę
    Uroczyste odsłonięcie mauzoleum odbędzie się 28 grudnia, czyli w 90. rocznicę rozpoczęcia Powstania Wielkopolskiego w Trzemesznie.  

    Trwają prace przy odbudowie Mauzoleum Powstańców Wielkopolskich na cmentarzu parafialnym w Trzemesznie. Budowa powinna zostać zakończona na przełomie listopada i grudnia. Przypomnijmy, że inicjatorem wybudowania mauzoleum ku czci powstańców był ks. Marceli Kowalski.
    Mauzoleum zaczęto budować w 1924 r. W 1929 r. odbyło się uroczyste poświęcenie pomnika, a już 10 lat później, mauzoleum zostało zniszczone krótko po wkroczeniu wojsk niemieckich do Trzemeszna. Burzenie rozpoczęto 19 listopada 1939 r. Prace rozbiórkowe prowadzone były przez polskich więźniów i robotników pod nadzorem niemieckiej policji. Inicjatywa odbudowy mauzoleum zrodziła się w ubiegłym roku.
    Odbudowy podjął się powołany w gminie Komitet Organizacji Obchodów 90-lecia Powstania Wielkopolskiego. Mauzoleum powstaje w tym samym miejscu, gdzie stało przed II wojną światową, czyli w samym centrum cmentarza. Trzemeszeński historyk Przemysław Woźny w Muzeum Archidiecezjalnym w Gnieźnie zdobył kopię dokumentacji technicznej budowy mauzoleum z lat 20. Dzięki niej łatwiej było odtworzyć dokładny wygląd i konstrukcję budowli. Prace przy odbudowie prowadzi Pracownia Sztukatorska Magdaleny Krajczek z Poznania. Koszt odbudowy to 114.620,35 zł. Na ten cel pomoc finansową w wysokości 50.000 zł przekazała Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie. Ponad 5.000 zł udało się zgromadzić dzięki zbiórce prowadzonej wśród mieszkańców i sponsorów, a 5.000 zł przekazał wojewoda wielkopolski. Z budżetu gminy na odbudowę mauzoleum przekazano 50.000 zł.

  Roman Wolek
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 875 (47/2008)