Kazimierz Kuźba - nie pozwolił zapomnieć o Katyniu, zasłużył się dla Iranu

W czasie, gdy Iran znalazł się na czołówkach newsowych, warto przypomnieć postać nauczyciela LO w Trzemesznie, który pracował jako szef Informatycznego Projektowania Strategicznego Inwestycji Cesarstwa Iranu z pełną odpowiedzialnością za rekrutację ekspertów informatyki z różnych krajów świata dla potrzeb gospodarki irańskiej, szczególnie wielkich inwestycji nuklearnych w Zatoce Perskiej i za swą pracę - jeszcze przed rewolucją islamistów - otrzymał w 1979 r. nagrodę Rządu Cesarstwa Iranu.

Nauczyciel LO w Trzemesznie, Kazimierz Kuźba był naukowcem, wybitnym specjalistą technicznym i humanistą. Położył duże zasługi pracując w zagranicznych firmach dla rozwoju współpracy Francji, Polski i Iranu. W Paryżu napisał książkę Katyń - 1940 z dopiskiem Nie zapomnimy nigdy - Polacy.

Kazimierz Kuźba w okresie studiów (1953-1958) na UMK w Toruniu fot. arch. domowe Zygmunta Kuźby

Dr Kazimierz Kuźba urodził się 7 listopada 1933 roku w Piotrkowie Kujawskim. Jego mama Józefa z domu Szczechowicz zajmowała się domem, miała szóstkę dzieci. Ojciec Józef przed II wojną światową był kolejarzem sezonowo pracującym w PKP, zaś po wojnie pracował jak pracownik biurowy i dróżnik przejazdowy.

Po wojnie młody Kazimierz poszedł do szkoły powszechnej w Piotrkowie Kujawskim. Tak wspomina ten czas jego brat Zygmunt Kuźba: - Matka zadbała o to - jako prosta kobieta - że przed pójściem każdego dziecka do szkoły umieliśmy czytać, pisać kaligrafią, znaliśmy tabliczkę mnożenia, cały katechizm oraz czytaliśmy pożyteczne książki dla dzieci. W 1949 roku rodzice posłali go do Niższego Seminarium Duchownego we Włocławku. Miało to być przygotowanie do pójścia do Wyższego Seminarium Duchownego, jednak zrezygnował z nauki do stanu kapłańskiego, i w 1952 roku poszedł do LO im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Już wtedy wykazywał się dużymi zdolnościami lingwistycznymi (język francuski, łacina) oraz znajomością przedmiotów ścisłych.

Ukończył kilka wyższych uczelni: w 1958 roku matematykę na UMK Toruń; w 1968 roku wydział elektryczny na Politechnice Warszawskiej; w maju 1982 roku obronił doktora nauk technicznych na wydziale inżynierii lądowej Politechniki Warszawskiej.

22 lipca 1987 roku uzyskał również dyplom paryskiej Sorbony na wydziale nauk humanistycznych, prawnych i politycznych u prof. Rene Girault.

Kazimierz Kuźba (z lewej) otrzymuje tytuł doktora nauk technicznych na Politechnice Warszawskiej w 1982 r. fot. arch. domowe Zygmunta Kuźby

W latach 1968-1975 odbył cztery staże naukowe, m.in.: staż języka francuskiego na Uniwersytecie Besancon, uzyskał dyplom eksperta we Francuskim Programie Informatyki w zastosowaniach wielkich systemów administracji francuskiej. Odbył także staże specjalistyczne w Aerospatiale w Tuluzie, Centre des Recherches w Clamart i w EDF-GDF w Issy-les Moulineaux koło Paryża.

Okres 30 lat pracy zawodowej rozpoczął od stanowiska nauczyciela w I LO im. Kasprowicza w Inowrocławiu. Uczył także w LO w Trzemesznie. Przez te 30 lat pracował jednak najczęściej za granicą. Jak wspomina Zygmunt Kuźba: - Powodem wyjazdu z kraju był brak możliwości realizowania się naukowo oraz próby jego zniszczenia jako członka opozycji politycznej przez SB i inne służby PRL.

Za granicą pracował m.in na stanowiskach: prof. informatyki w Wyższym Instytucie Studiów Stosowanych w Paryżu; był audytorem zewnętrznym informatyki bankowej w Paryżu; dyrektorem R and D w Instytucie Informatycznym ACILOG, odpowiedzialnym za stworzenie Międzyarabskiego Instytutu Informatyki ASAMET w Paryżu; na ul. Champs Elysees 78 był dyrektorem technicznym w Societe DOODATA Operating Organization.

Duży splendor przyniosła mu praca szefa Informatycznego Projektowania Strategicznego Inwestycji Cesarstwa Iranu z pełną odpowiedzialnością za rekrutację ekspertów informatyki z różnych krajów świata dla potrzeb gospodarki irańskiej, szczególnie wielkich inwestycji nuklearnych w Zatoce Perskiej. Kierował wprowadzeniem informatycznego systemu teletransmisji danych pomiędzy Teheranem a miastem Qazvin (zniszczonym w czasie trzęsienia ziemi), z wykorzystaniem sztucznego satelity Telstar oraz systemu kontroli budżetu Iranu dla potrzeb biura premiera Amira Hoveydy. Za swą pracę otrzymał 17 września 1979 roku nagrodę Rządu Cesarstwa Iranu.

Pracując w kraju i za granicą utrzymywał bardzo ścisłe kontakty z opozycją polityczną. Występował do władz PRL-u o uwolnienie m.in. Karola Modzelewskiego, Jacka Kuronia czy Leszka Moczulskiego.

Wiele publikował w prasie zagranicznej (Francja, Nowy Jork, Australia) oraz w Radiu Wolna Europa. Jest autorem ponad 100 specjalistycznych publikacji oraz kilkudziesięciu publicznych wykładów. Jest także autorem książki Katyń - 1940, napisanej w Paryżu, a wydanej przez KPN. Pisał sonety katyńskie. Robił wszystko, by prawda o tym, co wydarzyło się w Katyniu, docierało do jak najszerszej rzeszy społeczności międzynarodowej.

Zmarł 24 listopada 2008 roku po ciężkiej chorobie w Warszawie.

Marek Holak
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1053 (16/2012)

Dziękuję panu Zygmuntowi Kuźbie za udostępnienie archiwalnych materiałów.