Ołtarz w pełnym blasku

Kościelny Daniel Konowalik instaluje pastorał w dłoni odnowionej figury św. Augustyna

     fot. Paweł Lachowicz

Bazylika Świętej Trójcy, Strzelno, Progra­m Opieki nad Zabytkami Województwa Kujawsko-Pomorskiego, środki, prace konserwatorskie
     Ołtarz w pełnym blasku
     Do bazyliki powróciła ostatnia figura z ołtarza - biskupa św. Augustyna oraz 6 plakiet z podstaw filarów ołtarza.

     W ramach realizacji Progra­mu Opieki nad Zabytkami Województwa Kujawsko-Pomorskiego samorząd województwa przeznaczył środki na sfinansowanie prac konserwatorskich zabytkowych obiektów. Odnowienia doczekał się kościół pw. Świętej Trójcy w Strzelnie. Strzeleńska parafia na prace konserwatorskie i restauratorskie dotyczące ołtarza głównego w kościele otrzyma 51.600 zł dotacji. Obecnie na Wzgórzu św. Wojciecha zakończyły się prace restauratorskie.

Konserwatorzy montują odrestaurowane plakiety, które umieszczone zostały w ramkach u podstaw filarów ołtarza

      fot. Paweł Lachowicz

     Ołtarz główny powstał w 1747 r., drewniany, pozłacany z rzeźbami polichromowanymi i złoconymi. Przekształcony został w 1892 r. i doszły wówczas neogotyckie tabernakulum, obraz Koronacja Najświętszej Maryi Panny, nowe złocenia i polichromie. W XX wieku zamalowano większość złoceń marmoryzacjami i dodano snycerskie ozdoby. Na przełomie 2000 r. i 2001 r., kiedy wykonywane były prace konserwatorskie sklepienia nad ołtarzem w prezbiterium zdjęto koronę z ołtarza. Już tam nie wróciła, gdyż była w bardzo złym stanie.
     Prace renowacyjne ołtarza głównego rozpoczęły się w 2008 r. i trwają już 6 lat. - Na dzień dzisiejszy konserwacja została zakończona, pozostały do poprawienia tylko ornamenty w tylnych, dolnych częściach kolumn - powiedział proboszcz parafii ks. kanonik Otton Szymków.
     Do tej pory zakres prac wykonanych przy ołtarzu głównym w bazylice obejmował 5. etapów od 2009 r. do 2013 r. i pochłonął kwotę 533.963,35 zł.
     W trakcie ostatniego etapu prac konserwatorskich zabytkowego ołtarza głównego przeprowadzone zostały prace restauratorskie przy elementach dekoracji snycerskiej, rzeźbie biskupa, dolnych cokołach. Prace polegały na rekonstrukcji ubytków drewna, zapraw malarskich i złoceń. Przywróceniu pierwotnej kolorystyki bez polichromii z tyłu ołtarza oraz oryginalnych opracowań pozłotniczych. Integralne elementy ołtarza zostały zamontowane w miejscu dotychczasowej ekspozycji. Prace konserwatorskie wykonała konserwator zabytków Jolanta Chmara wraz ze swoimi pracownikami z pracowni konserwatorskiej. Latem konserwatorzy odnowili dolne partie filarów, które ze względu na niskie położenie i trwałe ustawienie nie były zdemontowane podczas poprzednich etapów i odnawiane są jako ostatnie.
     Przypomnijmy, że podczas oczyszczania filarów konserwatorzy napotkali na światłocieniowo malowane kwiaty i liście. Prace konserwatorskie w kierunku ich odnowienia przesunięte zostały na przyszły rok. - Jak zwykle obcięli fundusze i nie można tego jeszcze w tym roku skończyć - mówiła Jolanta Chmara.
     W trakcie prac konserwatorskich złocone w części frontowej zostały filary, natomiast część niewidoczna pokryta została monochromią.
     21 listopada do bazyliki powróciła figura biskupa św. Augustyna, która umieszczona została w przedniej części, po prawej stronie ołtarza na filarze. Jest to drewniana rzeźba wykonana snycerską polichromią. W lewej dłoni biskup trzyma księgę, w prawej pastorał. Postać ubrana jest w stój pontyfikalny. W większej części figura jest złocona, poza twarzą, która wykonana jest w kolorze cielistym, oraz zarostu i włosów, które są w kolorze ciemnobrązowym. Wróciło również 6 plakiet, które umieszczone zostały w ramkach u podstaw filarów. W górnej części umieszczony został kartusz.
     - Nie jest to jeszcze zakończenie prac, ponieważ w tylnej części podstaw filarów są polichromie, które nie zostały ujęte w kosztorysie. Zrobiona została tylko jedna z tych polichromii w ten sposób, aby od frontu ołtarz wyglądał na skończony - powiedziała konserwator Jolanta Chmara.
     Przeprowadzony ostatni 6. etap prac konserwatorskich ołtarza wyceniony został na 78.181,82 zł, z czego 51.600 zł to dotacja samorządu województwa, 8.000 zł to kwota dotacji z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Toruniu, a pozostała część w kwocie 20.581,82 zł pochodzi ze środków własnych parafii.

Paweł Lachowicz
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1189 (48/2014)