Uzupełniono katyńską listę

Na cmentarzu w Strzelnie
     Uzupełniono katyńską listę
     Na Pomniku Katyńskim poświęcono drugą tablicę - z nazwiskami 96 ofiar katastrofy lotniczej pod Smoleńskiem.

Uaktualniona tablica pomordowanych w lasach katyńskich mieszkańców Strzelna oraz związanych ze Strzelnem oficerów
  fot. Magdalena Lachowicz

    Dopełnieniem strzeleńskich uroczystości związanych z 70. rocznicą mordu katyńskiego, dramatu tysięcy polskich żołnierzy i oficerów uwięzionych i zamordowanych m.in. w Katyniu, Starobielsku, Ostaszkowie, Charkowie i Miednoje oraz uczczeniem pamięci ofiar sobotniej katastrofy samolotu prezydenckiego pod Smoleńskiem było nabożeństwo odprawione u stóp katyńskiego krzyża na strzeleńskim cmentarzu przy ulicy Kolejowej.
    Uroczystość poprzedziła msza św. sprawowana w strzeleńskiej bazylice.
Przypomnijmy, że w tym roku z racji okrągłej rocznicy zbrodni katyńskiej

Tablica z wykutymi nazwiskami 96 ofiar katastrofy lotniczej pod Smoleńskiem
  fot. Magdalena Lachowicz

członkowie Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna oraz ks. proboszcz kanonik Otton Szymków podjęli starania w kierunku uaktualnienia istniejącej tablicy pamiątkowej na pomniku Ofiar Katynia. Dotychczasowa tablica obejmowała nazwiska sześciu pomordowanych w lasach katyńskich mieszkańców Strzelna. Byli wśród nich: ppor. Marian Kępski, mjr Jerzy Kwieciński, ppłk Józef Owczarski, ppor. Aleksander Pluciński, por. Michał Stęczniewski i ppor. Zenon Szczepański. Na uaktualnionej tablicy dopisane zostały nazwiska kolejnych czterech strzelnian poległych w katyńskich lasach: st. przodownika Stanisława Dudka, kpt. Teodora Foxa, por. Stanisława Majcherkiewicza oraz por. Witolda Wichrowskiego. Istniejąca do tej pory lista uaktualniona została także o nadane pośmiertnie mianowania wymienionych oficerów na wyższe stopnie.
    W związku z sobotnią tragedią w smoleńskim lesie wykonana została druga tablica, na której wygrawerowane są nazwiska wszystkich ofiar katastrofy lotniczej. Obie tablice przymocowane zostały na pomniku Ofiar Katynia na strzeleńskim cmentarzu. Wykonaniem nowych tablic zajęła się firma Gremex Roberta Gmaja z Mogilna.

Ks. Otton Szymków dokonuje poświęcenia nowych tablic zamocowanych na pomniku katyńskim.
  fot. Magdalena Lachowicz

    W czwartkowej uroczystości na cmentarzu oprócz licznie zgromadzonych mieszkańców, duchowieństwa, pocztów sztandarowych, władz Strzelna, Jezior Wielkich i powiatu mogileńskiego uczestniczyli potomkowie pomordowanych w 1940 r. żołnierzy. Wśród nich był bratanek por. Stanisława Majcherkiewicza - Przemysław Majcherkiewicz z Mogilna oraz wnuk kap. Witolda Wichrowskiego - Michał Relewicz z Poznania. Był on - podobnie jak Adam Kowalski - w Katyniu podczas sobotniej katastrofy lotniczej pod Smoleńskiem. 
    Po modlitwie poprowadzonej przez ks. proboszcza Ottona Szymków Przemysław Majcherkiewicz przedstawił biogramy czterech zamordowanych osób, które związane były ze Strzelnem i powiatami strzeleńskim i mogileńskim.
    Czwartkowe uroczystości na cmentarzu uświetniła strzeleńska Orkiestra Dęta OSP pod batutą Piotra Barczaka. Publikowane biogramy otrzymaliśmy dzięki uprzejmości Przemysława Majcherkiewicza.

STANISŁAW WACŁAW DUDEK
Urodził się 9 września 1892 r. w Poznaniu. W 1914 r. został wcielony do armii pruskiej, a w 1918 r. jako ochotnik wstąpił do Straży Ludowej w Poznaniu. 21 stycznia 1919 r. zasilił szeregi Żandarmerii Krajowej. Jako starszy wachmistrz powiatowy na czele 20 żandarmów w powiecie obornickim rozbrajał niemieckie posterunki i obsadzał je polskimi żandarmami. W Obornikach pełnił służbę jako komendant powiatowy policji państwowej do 1920 r. Wkrótce Stanisław Dudek został przeniesiony do Inowrocławia, gdzie pełnił służbę do 1923 r. jako komendant posterunku policji. Następnie został komendantem policji w Strzelnie, a od 1925 do 1939 r. w Pakości. Za udział w Powstaniu Wielkopolskim i policyjną służbę Stanisław Dudek był wielokrotnie odznaczany. Należał do pakoskiego Związku Powstańców Wielkopolskich i Rodziny Policyjnej.
Po wybuchu wojny w wyniku ewakuacji dostał się na Kresy Wschodnie. Wraz z innymi polskimi policjantami został aresztowany w okolicach Równego. Pierwszą kartkę do rodziny wysłał z obozu w Ostaszkowie w grudniu 1939 r., a drugą w styczniu 1940 r. Z dokumentów wynika, że Stanisław Dudek został zamordowany w Twerze i zakopany w zbiorowych dołach w lesie w Miednoje.
                                                                                                            (mal)

 

STANISŁAW KOSTKA MAJCHERKIEWICZ
Podporucznik rezerwy w 65. Pułku Piechoty w Grudziądzu, sędzia Sądu Okręgowego w Gnieźnie. Urodził się 13 listopada 1898 r. w Koźminie Wielkopolskim, jako syn piekarza Walentego i Kunegundy z domu Kapuścińskiej. W 1916 r. ukończył Gimnazjum w Krotoszynie. Potem został wciągnięty do wojska pruskiego. W 1917 r. dostał się do niewoli alianckiej i przebywał w obozach we Francji. Po powstaniu Błękitnej Armii gen. Józefa Hallera zaciągnął się w jej szeregi. Wraz z nią w 1919 r. powrócił do kraju i wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po demobilizacji, w latach 1921-1926, studiował prawo na Uniwersytecie Poznańskim. Po odbyciu praktyk i zdaniu końcowego egzaminu w 1926 r. został mianowany sędzią. Pracował kolejno w Sądzie Grodzkim w Czersku w powiecie chojnickim, od 1936 r. był prezesem Sądu Grodzkiego w Strzelnie oraz od 1938 r. sędzią w Sądzie Okręgowym w Gnieźnie. W Strzelnie mieszkał vis a vis cmentarza. Tutaj poświęcił się również działalności społecznej. Był członkiem Związku Hallerczyków, prezesem Towarzystwa Gimnastycznego Sokół oraz działaczem kościelnych organizacji charytatywnych. Po wybuchu II wojny światowej wraz z sędzią Eugeniuszem Sekułowiczem otrzymał zadanie ewakuacji najważniejszych sądowych dokumentów do Brzeżan pod Lwowem. Na Kresach Wschodnich natychmiast podjął pracę w Sądzie Okręgowym w Stanisławowie.
Pod koniec listopada 1939 r. został aresztowany przez NKWD przy próbie przekroczenia granicy z Rumunią. Przebywał w więzieniach w Stanisławowie, Równem, Czortkowie i Bałcie. Do chwili obecnej nie jest znane miejsce jego pochówku. Nazwisko Stanisława Majcherkiewicza znajduje się na tzw. liście ukraińskiej, która została przekazana Polsce w 1994 r.                               (mal)

 

STANISŁAW FOX
Urodził się 3 kwietnia 1899 r. w Strzelnie. W okresie międzywojennym był oficerem w 29. Pułku Strzelców Kaniowskich. Przykładną służbą dosłużył się stopnia kapitana. Po zagarnięciu wschodnich terenów Polski dosłał się do niewoli sowieckiej. Zginął w 1940 r. Charkowie. Pośmiertnie został mianowany majorem Wojska Polskiego.                                                                                   (mal)

 

WITOLD ANTONI WICHROWSKI
Urodził się 17 listopada 1884 r. w Strzelnie. Tutaj jego ojciec Czesław był nauczycielem. Kiedy Witold zaczął dorastać, rodzina przeniosła się do Poznania. Tam uczęszczał do Gimnazjum im. Fryderyka Wilhelma, a następnie do Gimnazjum im. Augusty Wiktorii, w którym otrzymał świadectwo dojrzałości. W 1912 r. obronił dyplom na Wydziale Farmacji Uniwersytetu w Lipsku. Pracował w rodzinnej Fabryce Olejów Mineralnych w Poznaniu. Od 1932 r. oddał się działalności farmaceutycznej, jako przedstawiciel szwajcarskiej firmy CIBA, prowadząc jednocześnie własną aptekę. Już 27 grudnia 1918 r. wziął udział w wieczornych wydarzeniach na placu Wolności w Poznaniu. Dnia następnego, jako wyszkolony oficer, wziął udział w Powstaniu Wielkopolskim. Prowadził stację sanitarną na Dworcu Głównym w Poznaniu. Później, będąc w rezerwie oficerskiej, przydzielony był do Składnicy Sanitarnej przy Szpitalu Wojskowym w Poznaniu. Odznaczony został Krzyżem Walecznych i Krzyżem Zasługi Obywatelskiej Wielkopolski. W sierpniu 1939 r. został zmobilizowany i przydzielony do 702 Szpitala Polowego. W rejonie Brześcia dostał się do niewoli sowieckiej. Znajdował się w obozie w Kozielsku. Wywieziony stamtąd w pierwszym transporcie 4 kwietnia 1940 r. został zamordowany w Katyniu.                                        (mal)

 

Magdalena Lachowicz
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 949 (16/2010)