Debata w Strzelnie o nowej roli Domów Kultury

22 listopada w Domu Kultury w Strzelnie odbyła się debata "Partycypacja – porozmawiajmy o nowej roli domów kultury". Było to wydarzenie na skalę ogólnopolską.

W spotkaniu brali udział przedstawiciele ośrodków kultury z Torunia, Lubiewa, Kwidzyna, Chorzowa, Łaska, Bolkowa, Wronek, Warszawy. Całemu procesowi przyglądały się kierowniczki działu programów dotacyjnych Narodowego Centrum Kultury.

Całość otworzył dyrektor strzeleńskiego Domu Kultury Paweł Gębala. - Witamy was w Domu Kultury w Strzelnie. W miejscu, w którego wizji zapisano, że będzie to miejsce, do którego chętnie będzie się przychodzić i niechętnie wychodzić. Mam nadzieję, że wy chętnie dzisiaj tutaj przyszliście, a jak skończymy, to niechętnie wyjdziecie, ale jednak wyjdziecie, bo dbamy o swój dobrostan - powiedział z uśmiechem Paweł Gębala.

Następnie zebranych powitał wiceburmistrz Piotr Lessnau. - Witamy was wszystkich na naszej strzeleńskiej ziemi, w tym pięknym Domu Kultury kierowanym przez naszego pana dyrektora i jego wspaniałą załogę, gdzie naprawdę chętnie się przychodzi, gorzej się wychodzi. Stąd nie chce się wychodzić, tutaj ludzie pracują, tu jest prawdziwy dom. Nie jest to Dom Kultury jako budynek, tylko to jest prawdziwy dom i są tutaj przesympatyczni ludzie - mówił Piotr Lessnau.

Debata miała na celu dyskusję nad działalnością domów kultury, zwiększając uczestnictwo w szeroko rozumianej kulturze mieszkańców poprzez uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych, realizację działań edukacyjnych, podczas których mieszkańcy mogą zdobywać nowe umiejętności, jak też współorganizowania wydarzeń przez mieszkańców i domy kultury. Chodzi głównie o to, by domy kultury wspierały oddolne inicjatywy mieszkańców i włączały się w ich współorganizację. Relacje przy tym mają być odwrócone, czyli  to mieszkańcy mogą organizować i prowadzić wydarzenia kulturalne w ramach wolontariatu, a Dom Kultury ma wykorzystywać swoje zasoby, czyli pracowników, pomieszczenia, sprzęt, budżet, żeby mieszkańcom w realizacji pomysłów  pomóc. Temat skupił się głównie na nowym podejściu do roli samorządowych instytucji kultury.

Dr hab. Bohdan Skrzypczak z Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL zachęcał do szukania odpowiedzi na pytania Kim jesteśmy i dokąd zmierzamy? fot. Magdalena Lachowicz

Jednym z organizatorów spotkania był Kolektyw Społeczny Dom Kultury, który powstał  w listopadzie ubiegłego roku. Jest to grupa kilkunastu ekspertów z całej Polski zajmujących się kulturą. - Za punkt honoru, za czym chcemy lobbować, co chcemy rozwijać w Polsce to właśnie takie tworzenie, które nazywamy trzecim  filarem instytucji kultury, czyli oprócz działalności edukacyjnej, oprócz wydarzeń kulturalnych chcemy zachęcać wszystkich, żeby wspierali inicjatywy mieszkańców, włączali różne grupy do działań i wsłuchiwali się w ich głos - mówił Adam Kadenaci z Wolskiego Domu Kultury w Warszawie. Organizatorzy podkreślali, że pod hasłem Społeczny Dom Kultury kryje się siedem wartości: różnorodność, kreatywność, współtworzenie, inkluzywność, wrażliwość na kulturę, partycypacja, współpraca, które wzbogacają domy kultury o nowy typ działalności.

Piątkowa debata poświęcona została jednej z siedmiu wartości, jaką jest partycypacja rozumiana przez włączanie mieszkańców w procesy podejmowania decyzji wyznaczających kierunki działania samorządowych instytucji kultury.

Debatę partycypacyjną prowadziła Katarzyna Pągowska, a panelistami Paweł Gębala, Klaudia Peplińska, Marcin Majewski i Katarzyna Pingot fot. Magdalena Lachowicz 

TRZY BLOKI TEMATYCZNE

Debata podzielona była na trzy bloki tematyczne:

* W pierwszym dr hab. Bohdan Skrzypczak z Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL zachęcał do szukania odpowiedzi na pytania Kim jesteśmy i dokąd zmierzamy?

* W drugiej części odbyło się Inspiratorium, czyli prezentacja i dyskusja nad praktykami włączania mieszkańców we współdecydowanie. Moderatorem dyskusji była Katarzyna Pągowska, manadżerka kultury, trenerka, animatorka, zastępczyni dyrektora ds. merytorycznych w Wojewódzkim Ośrodku Animacji Kultury. Natomiast panelistami byli: Paweł Gębala, Klaudia Peplińska, która obecnie tworzy Chełmżyński Dom Kultury, Marcin Majewski, główny specjalista do spraw organizacji imprez w Brzeskim Centrum Kultury i Historii Wahadło oraz Katarzyna Pingot z koordynatorka  instruktorów z Gminnego Ośrodka Kultury i Biblioteki w Kwidzynie. W tej części dyrektor strzeleńskiego Domu Kultury Paweł Gębala opowiedział o realizacji projektu realizowanego w Strzelnie Wybryki kultury, z uwzględnieniem zaangażowania w jego realizację mieszkańców gminy. Przypomnijmy, że projekt polegał na realizacji kompleksowych działań obejmujących powołanie zespołu zadaniowego oraz zawiązaniem partnerstwa lokalnego; przeprowadzeniem cyklu szkoleń i warsztatów z zakresu pracy ze społecznością lokalną i współpracy partnerskiej w obszarze kultury; wypracowanie pomysłu i realizację projektu o charakterze procesowym w oparciu o wnioski z przeprowadzonej wcześniej diagnozy; ewaluację zadania i opracowanie planu kontynuacji współpracy. W ramach projektu na terenie gminy dom kultury wraz z mieszkańcami zrealizował kilka inicjatyw, w tym między innymi: Czytaj na zdrowie, Karuzela zdarzeń, Kino pod chmurką, Święto Koguta, StrzelNowy Festiwal, Kamieniem w wyobraźnię, Dzień latawca, Tu była łąka, Kino pod chmurką, Dzień pieczonego ziemniaka,  Klub Malucha Widzi Misie, Szafa na rogu, Piernik w koronkach, Odlotowe kartoflisko, Tworzymy książkę, Uważni na siebie i świat, Festiwal jesieni, Poznajmy się w teatrze, Znów być dzieckiem, Szalone popołudnie oraz Wszystkie smoki o tym wiedzą. Co ważne, każda zrealizowana inicjatywa nie wymagała wkładu własnego mieszkańców.  

W debacie uczestniczyli przedstawiciele ośrodków kultury z różnych stron Polski fot. Magdalena Lachowicz

Na uwagę zasługuje fakt, że prezentacja Pawła Gębali wybrana została podczas open call, czyli castingu, podczas którego wybierano zrealizowane inicjatywy w partnerstwie z mieszkańcami.

* W trzeciej części spotkania odbyła się wspólna sesja dyskusyjna metodą Long Table, czyli przy jednym długim stole wokół wartości partycypacja, czyli o włączaniu mieszkańców we współdecydowanie o działalności domów kultury. Była to forma wprowadzenia i otwarcia dyskusji, jako początku procesu partycypacyjnego. Uczestnicy debaty po prezentacji Pawła Gębali zgodnie stwierdzili, że domy kultury w coraz większym stopniu wsłuchują się w potrzeby mieszkańców i uwzględniają je w swoich działań.

Każdy z obecnych na debacie mógł podzielić się swoimi refleksjami na temat proponowanej nowej funkcji Domów Kultury fot. Magdalena Lachowicz

Organizatorami  debaty byli Dom Kultury w Strzelnie,  Kolektyw Społeczny Dom Kultury, Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Toruniu, Wolskie Centrum Kultury, Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL.

Magdalena Lachowicz