Dwa tygodnie z kulturą żydowską w Trzemesznie: Chagall, Grynberg, księga biblijna i macewy

Od początku października rozpoczną się w Trzemesznie i potrwają przez dwa tygodnie wydarzenia kulturalne związane z kulturą żydowską. Już w sobotę 1 października o 18.00 w Domu Kultury odbędzie się wieczór poetycki. Marc Chagall - jego życie i twórczość ilustrowany wierszami Teresy Fejfer z tomiku Niebo ChagalLove. Oprócz tego w programie przewidziano wykład, wystawę muzealną, pokaz filmu oraz oprowadzanie po cmentarzu. Szczegóły w tekście.

W sobotę 1 października o 18.00 w Domu Kultury odbędzie się wieczór poetycki. Marc Chagall - jego życie i twórczość ilustrowany wierszami Teresy Fejfer z tomiku Niebo ChagalLove.

W czwartek 6 października o 17.00 w auli Liceum Ogólnokształcącego wykład dotyczący cmentarza żydowskiego w Trzemesznie i pochodzących z niego macew wygłosi judaista Sławomir Pastuszka.

Od poniedziałku 10 października do środy 12.października w auli Szkoły Podstawowej nr 1 czynna będzie ogólnodostępna wystawa Muzeum na kółkach  z Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie. Wydarzeniu towarzyszyć będzie wystawa Księgi Estery, czyli jednej z ksiąg biblijnych, znalezionej w Trzemesznie.

W piątek 14 października o 18.00 w auli Liceum Ogólnokształcącego odbędzie się pokaz filmu Mikołaja Grynberga Dowód tożsamości. Po filmie przewidziano dyskusję z reżyserem.

W sobotę 15 października o 11.00 zaplanowano oprowadzanie po cmentarzu żydowskim w Trzemesznie.

Wydarzenia te są związane z prowadzonymi w Trzemesznie pracami nad uporządkowaniem i upamiętnieniem dawnego cmentarza żydowskiego.  Znajdował się on na dzisiejszych terenach Zielenia, tuż przy granicy z Trzemesznem, wzdłuż drogi powiatowej w kierunku Orchowa. W czasie niemieckiej okupacji macew z tego cmentarza użyto do utwardzania chodników i jezdni.

O upamiętnienie tego miejsca stara się specjalnie powołany zespół ds. uporządkowania i upamiętnienia cmentarza żydowskiego w Trzemesznie. Zakończony został już pierwszy etap tego przedsięwzięcia związany z inwentaryzowaniem odnalezionych na terenie miasta płyt nagrobnych z terenu cmentarza żydowskiego w Trzemesznie. W ubiegłym roku z pomocą uczniów i dorosłych wolontariuszy teren dawnego cmentarza został uporządkowany. Po odnowieniu mają tam trafić zachowane macewy.

W sumie złożono 30 macew, kompletnych lub też częściowych. Dodatkowo ustalono także 13 pojedynczych części płyt nagrobnych. Obecnie trwają prace w celu pozyskania dofinansowanie na wykonanie drugie etapu prac na terenie cmentarza. Planuje się wykonać pomnik o wymiarze 2,6 m na 2 m z niepodpisanych fragmentów podstaw płyt nagrobnych oraz posadowić złożone z fragmentów macewy. Cmentarz miałby zostać odpowiednio oznakowany wraz wykonaniem tablicy informacyjnej.

Natomiast 20 macew, które udało się ocalić, ma zostać umieszczonych po obu stronach na długości około 23 metrów w pasie o szerokości około 3 metrów. Mają być one wyeksponowane według ustalonego porządku od najmniejszych do największych.

Roman Wolek, 17 IX 2022