Koncert z muzyką strzeleńskich Norbertanek

Z okazji XXIII Dnia Papieskiego w strzeleńskiej bazylice odbył się koncert muzyki skomponowanej dla strzeleńskich Norbertanek oraz psalmów z muzyką Mikołaja Gomółki. Była to prawdziwa uczta muzyczna.

15 października w kościele katolickim pod hasłem Święty Jan Paweł II – cywilizacja życia obchodzony był XXIII Dzień Papieski. Z tej okazji w strzeleńskiej bazylice odbył się koncert muzyki skomponowanej dla strzeleńskich Norbertanek oraz psalmów z muzyką Mikołaja Gomółki. To właśnie za sprawą klasztoru sióstr Norbertanek w Strzelnie przez wiele lat miasto było ważnym ośrodkiem kulturalnym na mapie Polski. Jednak decyzja władz zaborczych o zlikwidowaniu klasztoru przekreśliła stulecia tworzenia kultury. Okazało się jednak, że po wielu latach zapomnienia część barokowych utworów z repertuaru kapeli klasztornej zachowała się do obecnych czasów i zostały odnalezione w Muzeum Instrumentów Muzycznych w Poznaniu. Dało to wyjątkową okazję do pokazania dawnej kultury i sztuki miasta oraz jego dawnych mieszkańców.

Podczas niedzielnego koncertu wystąpili Karina Karczmarczyk (sopran), Iwona Jasińska (alt), Krzysztof Buzow (tenor), Piotr Barczak (baryton) oraz Chór Harmonia pod dyrygenturą Eweliny Boesche-Kopczyńskiej oraz zespół instrumentalny pod dyrygenturą Piotra Barczaka w składzie: Tomasz Nowak (organy), Mateusz Szyfer (obój), Łukasz Kalaczyński, Przemysław Ciesielski (puzony). - To popołudnie mamy przeżyć z muzyką ze Strzelna. Chcemy tę muzykę, która była szybciej niż Jan Paweł II jemu dedykować, bo to jego dzień. Pięknie się stało, że jest pomysł na kontynuację tego projektu. Odkryte nuty, kompozycje, które zostały zlecone, żeby mogły być grane i odtwarzane właśnie w tym miejscu, a zlecone przez strzeleńskie Norbertanki. Dzisiaj z tą myślą ci, którzy byli patronami pierwszej części koncertu i wydanej publikacji podążają dalej. Pięknie się stało, że możliwość zaprezentowania dalszych prac została skojarzona z Dniem Papieskim (…). Z dumą w Strzelnie powtarzane jest zdanie „Strzelno to wielka rzecz”, to nie jest do wiwatu, myślę, że trzeba głowę nosić wysoko, ale nosa nie zadzierać. Niech Pan Bóg was błogosławi wszystkich i daje tyle ochoty i pasji, żebyśmy mogli tylko pracować tak, jak pracujemy. To nie tylko wielka rzecz, ale wielki czas, wielka sprawa i Bogu niech będą dzięki za was i za tą dzisiejszą chwilę – powiedział proboszcz ks. Jan Kwiatkowski.

W strzeleńskiej bazylice, dzięki lokalnym artystom zabrzmiała muzyka skomponowana dla strzeleńskich Norbertanek fot. Paweł Lachowicz

Licznie zgromadzeni w murach strzeleńskiej bazyliki wysłuchali melodii na psałterz polski w wykonaniu Mikołaja Gomółki, Missa parodia w opracowaniu Tomasza Nowaka oraz Piotra Barczaka, Motetto Anonima ze Strzelna (XVIII w.) oraz Magnificat.

Motetto a 9 B enedicta et venerabilis, po raz pierwszy zaprezentowany został 2 lata temu w ramach projektu Narodowego Centrum Kultury Cnoty i przywary...czyli zapomniana sztuka klasztoru realizowanego przez strzeleński Dom Kultury. Tym razem wykonany został siłami lokalnych muzyków, do których grona dołączył Tomasz Nowak. Jest to kompozycja poświęcona Najświętszej Maryi Pannie. Pochodzi z połowy XVIII w. Anonimowy twórca wykorzystał w niej tekst śpiewów międzylekcyjnych z mszy wotywnej o NMP. Motet wykonywany był więc pomiędzy czytaniami mszalnymi, w miejscu dzisiejszego psalmu responsoryjnego. - Nie znamy niestety nazwiska kompozytora. Utwór wszedł do repertuaru kapeli strzeleńskiej za sprawą miejscowego organisty, Jana Tretwicza, który własnoręcznie skopiował nuty od zaprzyjaźnionych muzyków z kapeli w Grodzisku Wielkopolskim - mówiła podczas koncertu Natalia Nowak. Motetto wykonali soliści: Karina Karczmarczyk, Iwona Jasińska, Krzysztof Buzow i Piotr Barczak. Towarzyszył im chór Harmonia pod dyrygenturą Eweliny Boesche-Kopczyńskiej oraz zespół instrumentalny pod dyrygenturą Piotra Barczaka.

Utwór "Motetto" wykonali soliści: Karina Karczmarczyk, Iwona Jasińska, Krzysztof Buzow i Piotr Barczak fot. Paweł Lachowicz

Podczas koncertu Natalia Nowak mówiła, że strzeleńska kapela w klasztorze Norbertanek istniała przez ponad 200 lat. Kres jej funkcjonowania przyniosła destrukcyjna polityka władz zaborczych, w ramach której dokonano w 1775 roku konfiskaty rozległych majątków ziemskich klasztoru. Działalność muzyczna była jednak na tyle silnie zakorzeniona w strzeleńskiej społeczności, że pomimo niedoborów finansowych kapela działała jeszcze przez 30 kolejnych lat, aż do roku 1805, kiedy to okupacja wojsk napoleońskich dopełniła dzieła zniszczenia. - Jak wyglądałaby dziś kultura muzyczna Strzelna gdyby nie te dramatyczne wydarzenia, nie sposób powiedzieć. Obecnie za sprawą współczesnego strzeleńskiego kompozytora, Piotra Barczaka, nie jesteśmy jednak zdani wyłącznie na własną wyobraźnię - mówiła Natalia Nowak. Po tych słowach uczestnicy koncertu wysłuchali Magnificat, oparty na tradycyjnym polskim tłumaczeniu kantyku Maryi autorstwa Franciszka Karpińskiego. Utwór łączy w sobie współczesne środki kompozytorskie z odniesieniami do historycznych form muzycznych uprawianych w dawnym Strzelnie. Magnificat jest utworem szczególnym, stanowi bowiem muzyczny hołd dla zmarłych rodziców kompozytora. W tym utworze zaprezentowali się soliści: Karina Karczmarczyk, Iwona Jasińska, Krzysztof Buzow oraz chór Harmonia i zespół instrumentalny pod dyrekcją Piotra Barczaka. Ponadto podczas koncertu Psalmy w przekładzie Jana Kochanowskiego recytował Grzegorz Stręk.

Artyści nagrodzeni zostali owacjami na stojąco fot. Paweł Lachowicz

Zadanie realizowane było w ramach projektu Akcja aktywizacja współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Sąsiedzi wokół Szlaku Piastowskiego.

Paweł Lachowicz