Nazwy ulic są nieważne

Niedopełnienie formalności przez samorządowców w 1990 r. komplikuje sprawę obecnego nazewnictwa orchowskich ulic. Szczególnie dotkliwie mogą odczuć to mieszkańcy ul. XXX-lecia PRL.

     NAZWY NIE OBOWIĄZUJĄ
     Do ujawnienia zaskakujących faktów doszło podczas próby zmiany nazwy ulicy XXX-lecia PRL w Orchowie. Jak się bowiem okazało, wygasła ważność uchwał nadających nazwy prawie wszystkim ulicom w Orchowie. Tym samym nadane wcześniej nazwy orchowskich ulic z formalnego punktu widzenia od wielu lat już nie obowiązują.
     Do takiego wniosku doszła radczyni prawna Halina Woźniak-Hendrysiak, która zajmowała się badaniem zgodności z prawem przygotowywanego projektu zmiany nazwy ulicy XXX-lecia PRL. Opowiadała o tym podczas sesji Rady Gminy 20 kwietnia.
     Nazwa ulicy XXX-lecia PRL nadana została uchwałą Gminnej Rady Narodowej w Orchowie 17 marca 1977 r. Na mocy tej samej uchwały nadano nazwy także prawie wszystkim pozostałym ulicom w Orchowie, a więc: Powstańców Wielkopolskich, Lipowej, Wyzwolenia, Szkolnej, Trzemeszeńskiej, Topolowej, Kościuszki, Zbożowej, Dworcowej, Słonecznej, Stromej, Bernardczyka, Kazimierza Wielkiego, Orchówiec, Słupeckiej i Wierzbowej.
     POWINNY BYĆ W WYKAZIE
     Jak informowała podczas sesji Halina Woźniak-Hendrysiak, uchwała z 1977 r. w sprawie nadania nazw ulicom w Orchowie nie została później ujęta w wykazie aktów prawnych wydanych przez Gminną Radę Narodową. A zgodnie z ustawą z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, do 31 grudnia 1990 r. rady gmin powinny uchwalić i ogłosić wykazy aktów prawa miejscowego wydanych przez rady narodowe przed wejściem w życie tej ustawy. Natomiast akty niezamieszczone w wykazach tracą moc z dniem ogłoszenia wykazów.
     Uchwała Rady Narodowej z 1977 r. nie została zawarta w takim wykazie, jest więc od 1990 r. nieważna. Uchwała o nadaniu nazw ulicom od tamtej pory więc nie obowiązuje.
     W praktyce oznacza to, że tylko kilka nazw ulic w Orchowie nadal obowiązuje. Dotyczy to ulic, których nazwy zostały nadane po 1990 r.: Władysława Jagiełły, Nikodema Siega i Łąkowej.
     Wszystkie pozostałe nazwy ulic w Orchowie powinny więc już wkrótce zostać nadane na nowo. Dla mieszkańców formalności te nie powinny być odczuwalne, gdyż nazwy ulic, przy których mieszkają, nie ulegną zmianie, nie trzeba więc będzie dokonywać zmian w dokumentach.
     ZAPŁACĄ MIESZKAŃCY?
     Spore komplikacje mogą natomiast czekać mieszkańców ulicy XXX-lecia PRL. Nazwa tej ulicy musi zostać zmieniona w związku z Ustawą o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Zgonie z tą ustawą pisma oraz postępowania sądowe i administracyjne w sprawach dotyczących ujawnienia w księgach wieczystych oraz uwzględnienia w rejestrach, ewidencjach i dokumentach urzędowych zmiany nazwy dokonanej na podstawie tej ustawy są wolne od opłat. Zmiana nazwy dokonana na podstawie ustawy nie ma także wpływu na ważność dokumentów zawierających nazwę dotychczasową. Nowa nazwa ulicy czy placu zostaje więc w dokumentach zmieniona dopiero, gdy wygaśnie ważność takiego dokumentu.
     Skoro jednak, jak się okazuje, zgodnie z prawem nazwa ulicy XXX-lecia PRL w Orchowie nie obowiązuje, to nie można jej zmienić, tylko trzeba nadać jej nową nazwę. Wtedy jednak mieszkańcy nie będą mogli skorzystać z tzw. ustawy dekomunizacyjnej i za wszelkie związane z tym zmiany w dokumentach będą musieli płacić sami.
     W związku z ujawnionymi faktami na sesji Rady Gminy 20 kwietnia radni nie zajmowali się już projektem uchwały w sprawie zmiany nazwy ulicy XXX-lecia PRL. Na obrady przybyło kilku mieszkańców tej ulicy, którzy chcieli rozmawiać na temat proponowanych nowych nazw dla tej ulicy, jednak nie zabrali głosu w związku z tym, że uchwała w tej sprawie decyzją radnych ma być rozpatrywana w późniejszym czasie.
     Do sprawy wrócimy w Pałukach.

Roman Wolek
Pałuki i Ziemia Mogileńska 1315 (17/2017)