Utwory Jadźki z Kujaw zagrał Peron Wędrowny (film + zdjęcia)

17 września, w ramach 31. edycji Europejskich Dni Dziedzictwa - Koło Polskiego Towarzystwa Historycznego w Strzelnie we współpracy z Izbą Kujawską im. Jerzego Wojciecha Szulczewskiego w Ciechrzu, zorganizowali koncert "Śpiewana poezja dawnych Kujaw", w wykonaniu zespołu "Peron Wędrowny".

Europejskie Dni Dziedzictwa, to największy w Europie projekt społeczno-edukacyjny, którego idea narodziła się w 1985 roku w Granadzie. Polska jest jednym z pięćdziesięciu krajów biorącym udział w akcji, a dołączyła do niej w 1993 roku. Myślą przewodnią tego święta jest angażowanie europejskiej społeczności w opiekę nad dziedzictwem kulturowym, prezentowanie jego różnorodności i wzmacnianie dialogu międzykulturowego. Co roku EDD organizowane są pod innym hasłem przewodnim, które łączy wszystkie wydarzenia w kraju. W tym roku obchodzone są  pod hasłem Żywe dziedzictwo - tradycje od pokoleń, które związane jest z jubileuszem 20-lecia uchwalenia konwencji UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego, a także 10-leciem Krajowej listy niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Uczestnicy obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa w Ciechrzu fot. Magdalena Lachowicz

Koło PTH w Strzelnie działa od 2006 roku, zajmując się głównie badaniem i popularyzowaniem historii regionalnej. Izba Kujawska im. J. W. Szulczewskiego rozpoczęła działalność w 2001 roku i zajmuje się ratowaniem i popularyzacją dziedzictwa regionu. Obchody EDD zorganizowali już po raz dziesiąty. Na niematerialne dziedzictwo Kujaw składa się nieprofesjonalna twórczość wielu osób, w tym przedstawicieli ludowej poezji. Poezja ta odżyła za sprawą koncertu, który odbył się Izbie Kujawskiej im. Jerzego Wojciecha Szulczewskiego z siedzibą w Ciechrzu.

Do grona ludowych literatów należeli m.in. urodzona w Ciechrzu, Cecylia Lewandowska-Dereżyńska, czyli Jadźka z Kujaw oraz Franciszek Beciński. Twórczość obojga została przypomniana podczas koncertu śpiewanej poezji kujawskiej z muzyką Ireneusza Gregowskiego, który zaprezentował zespół Peron Wędrowny z podinowrocławskich Tupadeł.

Zespół "Peron Wędrowny" podczas koncertu fot. Magdalena Lachowicz

Zespół pod tą nazwą zadebiutował w 2021 roku na Festiwalu Nocnik w Łęczycy, choć sama nazwa wymyślona została już w połowie lat 90. Sceniczną wersję zespołu tworzą dwie rodziny Gregowskich i Leszczyńskich. W jego skład wchodzą: Katarzyna Gregowska (śpiew, przeszkadzajki), Natalia Leszczyńska (śpiew), Ireneusz  Gregowski (śpiew, gitara), Bartosz Leszczyński (skrzypce, śpiew), Tomasz Gregowski (gitara basowa), Magdalena Gregowska (śpiew) i Piotruś.

Uczestnicy koncertu zwiedzili też nową wystawę "Świat młodych lat, czyli dawna szkoła i zabawa" fot. Magdalena Lachowicz

Repertuar zespołu, to przede wszystkim zaśpiewane na kilka głosów, do melodii Ireneusza Gregowskiego, wiersze regionalnych kujawskich ludowych poetów: Franciszka Becińskiego (Pasieka, Słońce idzie przez pola ‘1936) i Jadźki z Kujaw (I co mi z tego, Na fal błękicie). I to właśnie te utwory usłyszeli zebrani w Izbie Kujawskiej w Ciechrzu. Ponadto zespół zaśpiewał też utwór do słów Jana Kasprowicza Modlitwa wędrownego grajka.

- Cieszymy się szczególnie z faktu, że w spotkaniu wzięło udział najmłodsze pokolenie, bo spotkaliśmy się w ramach podtrzymywania tradycji. Naszej tradycji, naszej kultury, a jeśli chodzi o dzień dzisiejszy, to o tej mającej bezpośrednio swoje korzenie w Ciechrzu - mówił główny organizator spotkania, prezes strzeleńskiego Oddziału PTH, Jacek Sech. Podkreślił, że około 120 lat temu kilka domów dalej od siedziby Izby Kujawskiej w Ciechrzu urodziła się Cecylia Lewandowska.

- Co prawda w wieku dwóch lat opuściła tę rodzinną miejscowość, ale miała niezwykle ciekawe i przede wszystkim bogate życie. Pisała między innymi poezję i używała pseudonimu Jadźka z Kujaw - dodał Jacek Sech. Ciekawostki z życia i twórczości Cecylii Lewandowskiej-Dereżyńskiej opowiedział Ireneusz Gregowski, szef zespołu Peron Wędrowny, który przygotowuje o niej książkę. Po koncercie nastąpiło oficjalne otwarcie wystawy Świat młodych lat, czyli dawna szkoła i zabawa.

Magdalena Lachowicz