Blask ołtarza przywrócony

Konserwator Jolanta Chmara podczas ostatnich prac renowacyjnych ołtarza w kościele w Siedlimowie

     fot. Paweł Lachowicz

Siedlimowo, kościół, ołtarz, prace konserwatorskie, renowacja
     Blask ołtarza przywrócony
    Podczas rozbiórki okazało się, że ołtarz złożony był za pomocą gwoździ kutych, co utrudniało rozbiórkę, więc biorąc pod uwagę ewentualną w przyszłości konieczność rozbiórki, ołtarz złożony został za pomocą wkrętów.

     W kościele pw. Michała Archanioła w Siedlimowie (gm. Jeziora Wielkie) trwają prace konserwatorskie związane z renowacją ołtarza głównego. Konserwacją ołtarza zajmuje się konserwator dzieł sztuki, rzeczoznawca Ogólnopolskiej Rady Konserwatorów Dzieł Sztuki ZPAP Jolanta Chmara z Bydgoszczy. Na początku lipca w siedlimowskim kościele ołtarz został rozebrany i przewieziony do pracowni konserwatorskiej. Wzmocniono tam struktury drewna, gdyż mocno było zniszczone przez kołatki. Po zdjęciu przemalowań okazało się, że pierwotny kolor ołtarza imituje szarawy marmur. Kolory zostały przywrócone. W związku tym, iż zniszczenia spowodowały pochylenie się ołtarza, wszystko zostało poprawione i ołtarz został wyprostowany.

Odrestaurowane oryginalne malowidło w szczycie ołtarza, odkryte podczas jego rozbiórki

fot. Paweł Lachowicz

     - Dosyć dużo było rekonstrukcji polichromii, ponieważ dół był zachowany bardzo dobrze. Natomiast nastawa miała polichromię w szczątkowej postaci. W dużej części jest to rekonstrukcja na podstawie zachowanego dołu. Ołtarz jest pokryty srebrem laserowanym na złoto z dwóch powodów, gdyż taka szarość lepiej współgra z jasnym złotem, a po za tym względy oszczędnościowe kiedyś grały tutaj dużą rolę - powiedziała konserwator Jolanta Chmara.
     Od środy ubiegłego tygodnia trwały prace w kościele przy ustawianiu odrestaurowanego ołtarza. Ze względu na panujący chłód w kościele łączenia i farby nie schły, co przedłużało prace. W związku z tym część prac została przeniesiona na ten tydzień i trwały we wtorek i środę. Prace poległy na uzupełnieniu przemalowań oraz ogólnym wykończeniu.
     Dolne części ołtarza łączące się z posadzką były poddane rekonstrukcji na miejscu, gdyż nie można było ich zdemontować. W częściach tych uzupełnione zostały ubytki i odtworzono polichromie.
     Przypomnijmy, że w trakcie rozbiórki ołtarza okazało się, że ołtarz skrywa tajemnicę. Podczas zdejmowania płótna, na którym namalowany jest wizerunek Michała Archanioła depczącego diabła, okazało się, że na drewnie pod obrazem znajduje się malowidło o tej samej tematyce, lecz w trochę innym stylu. Niespodzianka wówczas zaskoczyła wszystkich. Konserwator Jolanta Chmara nie potrafiła wytłumaczyć, dlaczego ten malunek został zakryty. Sugerowała wówczas, że kiedyś mogła odbyć się jakaś konserwacja i wówczas stwierdzono, że malowidło jest zbyt prymitywne i wykonane przez niezbyt doświadczonego artystę, dlatego wykonano inną kopię na płótnie i umieszczono ją w tym miejscu, jednocześnie zakrywając oryginalne malowidło. Wstępna decyzja Jolanty Chmary była jednoznaczna. Na ołtarzu pozostanie oryginalne malowidło. Na odrestaurowanie obrazu zdjętego z ołtarza trzeba było poszukać dodatkowych środków, gdyż w tych funduszach, które przyznano na renowację ołtarza, nie zostało ujęte odnowienie innego malowidła.
     W związku z tym został wykonany aneks do umowy i podjęto decyzję o odrestaurowaniu oryginalnego malowidła. Obraz namalowany na płótnie w momencie, gdy znajdą się na jego renowację środki, zostanie umieszczony w ramie i zawiśnie na ścianie w prezbiterium.
     Renowacja ołtarza głównego oszacowana została na kwotę 115.000 zł. Dofinansowanie Urzędu Marszałkowskiego w Toruniu, jakie na ten cel otrzymała siedlimowska parafia, wynosi 76.000 zł, dotacja Urzędu Gminy w Jeziorach Wielkich wynosi 10.000 zł, a 29.000 zł to wkład własny parafii.

Paweł Lachowicz
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1137 (48/2013)