Burmistrz Matczak nie wykonał zaleceń RIO

Od 2007 r. burmistrz Ewaryst Matczak nie może poradzić sobie z przestrzeganiem gospodarki finansowej i zamówień publicznych Urzędu Gminy. Każda kolejna kontrola - także tegoroczna - pokazuje, że nie wykonuje także zaleceń pokontrolnych z kontroli poprzednich.

      fot. Paweł Lachowicz

Strzelno, Kontrola Regionalnej Izby Obrachunkowej, Urząd Miejski, burmistrz, Matczak
     Burmistrz Matczak nie wykonał zaleceń RIO
    W sumie RIO na podstawie wniosków pokontrolnych przedstawiła burmistrzowi 22 kolejne zalecenia z 15 podpunktami. Burmistrz ma 30 dni, by przedstawić kontrolerom sposób wykonania tych zaleceń. Dotyczą one m.in.: niepłacenia w terminie zobowiązań, niepłacenia w terminie ZUS-u za pracowników Urzędu Gminy oraz za pracowników oświaty oraz korzystania przy bieżących wydatkach z funduszu socjalnego.

     TAK BYŁO
     Regionalna Izba Obrachunkowa w Bydgoszczy w 2011 r. przeprowadziła w Urzędzie Miasta i Gminy w Strzelnie kontrolę kompleksową gospodarki finansowej i zamówień publicznych gminy. Sporządzony został protokół pokontrolny wystawiony na dzień 31 sierpnia 2011 r. Pisaliśmy o tym w kilku numerach naszego tygodnika w 2011 r. i 2012 r.
    Przypomnijmy, że kontrola polityki finansowej burmistrza Ewarysta Matczaka wskazała wówczas aż 81 nieprawidłowości. Na uwagę zasługuje fakt, że nieprawidłowości te były takie same lub o podobnym charakterze jak te, które kontrolowano już wcześniej, bo 7 grudnia 2007 r. oraz 29 lutego 2008 r. Okazuje się, że pomimo wydania 5 lat temu przez RIO w Bydgoszczy 77 zaleceń pokontrolnych burmistrz Ewaryst Matczak nie doprowadził do ich wprowadzenia. Wręcz odwrotnie, ilość zaleceń zwiększyła się do 81.
     TAK JEST
     26 lipca tego roku do Urzędu Gminy Strzelno wpłynęło wystąpienie pokontrolne Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy. RIO przeprowadziła w maju tego roku w Urzędzie Miejskim w Strzelnie kontrolę sprawdzającą w zakresie wykonania wniosków pokontrolnych zawartych w wystąpieniu z dnia 31 sierpnia 2011 r.
    Kontrolerzy RIO nadal stwierdzili niewykonanie przez burmistrza Ewarysta Matczaka części wniosków pokontrolnych zawartych w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 31 sierpnia 2011 r.
     KARNE ODSETKI ZA ZOBOWIĄZANIA
     Nadal nieterminowo regulowane są zobowiązania wobec kontrahentów z tytułu dostaw towarów i usług. W 2012 r. regulowane były nadal z opóźnieniem, tj. po upływie terminów określonych na fakturach. RIO stwierdziła, że Urząd Miejski w Strzelnie z tytułu nieterminowego regulowania zobowiązań zapłacił w 2012 r. odsetki za zwłokę w łącznej kwocie 50.506,97 zł.
     RIO podkreśliła, że już 4 października 2011 r. burmistrz informował, że w Strzelnie w miarę posiadanych środków na rachunku bankowym będzie się terminowo regulowało zobowiązania wobec kontrahentów z tytułu dostawy towarów i usług oraz pożyczkodawców, stosownie do postanowień ustawy z dnia 27 sierpnia 2013r. o finansach publicznych.
     Obecnie z wyjaśnienia burmistrza z 6 maja 2013 r. wynika, że przyczyną nieterminowego regulowania zobowiązań było przekazywanie w danym momencie środków finansowych na pilniejsze potrzeby.
     Zdaniem RIO dopuszczenie do zwłoki w zapłacie zobowiązań jednostki, powodujące powstawanie i zapłatę odsetek, jest naruszeniem ustawy o finansach publicznych.
     - Osobą odpowiedzialną za naruszenie w/w przepisu jest pan Ewaryst Matczak, burmistrz Strzelna, który w myśl w/w ustawy ponosi jednoosobową odpowiedzialność za całość gospodarki finansowej gminy. Do zadań burmistrza zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym należy m.in. wykonywanie budżetu gminy oraz dokonywanie wydatków budżetowych. Ponadto w wyjaśnieniu z dnia 6 maja 2013 r. burmistrz Strzelna oświadczył, że podejmował decyzje o dacie zapłaty zobowiązań. Nieterminowe regulowanie w/w zobowiązań wynika z przyjętego przez Burmistrza sposobu zarządzania finansami Miasta Strzelno świadomie dopuszczającego do zwłoki w regulowaniu zobowiązań skutkującej uszczupleniem środków publicznych - czytamy w wystąpieniu RIO.
     LIMIT WYDATKÓW PRZEKROCZONY
     Według kontrolerów na dzień 31 grudnia 2012 r. w dalszym ciągu istnieje przekroczenie limitu wydatków określonych w planie finansowym na kwotę 7.121,26 zł. Według RIO stanowi to także naruszenie ustawy o finansach publicznych. Z wyjaśnień złożonych kontrolującym 8 maja przez Ewarysta Matczaka wynika, że przekroczenie planu finansowego powstało ze względu na zapłatę przez Urząd zobowiązań Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Strzelnie z tytułu kosztów pobytu w domach pomocy społecznej.
     ZUS NIEPŁACONY W TERMINIE
     Nadal nieprzestrzegany jest obowiązek terminowego odprowadzania składek do ZUS.
     W wyniku kontroli terminowości odprowadzania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek od wynagrodzeń wypłacanych pracownikom Urzędu Miejskiego (za okres od stycznia do czerwca 2012 r.) oraz oświatowych jednostek budżetowych (za cały rok 2012) stwierdzono dokonanie płatności z przekroczeniem ustawowego terminu za wszystkie okresy rozliczeniowe, poza terminowym odprowadzaniem składek od wynagrodzeń pracowników oświatowych jednostek budżetowych za maj 2012 r. Ustalono, że płatnicy tj.: Urząd Miejski w stosunku do swoich pracowników oraz Referat Oświaty Kultury i Sportu Urzędu Miejskiego (ROKIS) względem pracowników placówek oświatowych, dokonali naliczenia i zapłaty odsetek za powstałą zwłokę w łącznej kwocie 20.297,16 zł.
     W odpowiedzi z dnia 4 października 2011 r. na wystąpienie pokontrolne burmistrz poinformował RIO, że w miarę posiadanych środków, będzie się przestrzegało obowiązku terminowego odprowadzania na rachunek bankowy składek ZUS. Z wyjaśnienia burmistrza z dnia 6 maja tego roku, że przyczyną nieterminowego opłacania składek ZUS było przekazywanie w danym momencie środków finansowych na pilniejsze potrzeby.
     Według RIO, zgodnie z zawartymi przez Gminę Strzelno porozumieniami z oświatowymi jednostkami budżetowymi, Referat Oświaty Kultury i Sportu, tj. komórka organizacyjna Urzędu Miejskiego został zobowiązany do prowadzenia rachunkowości w/w jednostek zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności z ustawą o rachunkowości i ustawą o finansach publicznych.
     W wyjaśnieniu z 6 maja burmistrz Strzelna oświadczył, że sam podejmował decyzje o dacie zapłaty składek do ZUS. Według RIO nieterminowe odprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne do ZUS narusza przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodne z którym płatnik składek zobowiązany jest do opłacania składek za dany miesiąc w terminie do 5 dnia następnego miesiąca. Nieterminowe odprowadzanie składek na ubezpieczenia zdrowotne narusza z kolei przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w myśl którego jednostki organizacyjne są zobowiązane, bez uprzedniego wezwania, opłacić i rozliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminie przewidzianym dla składek na ubezpieczenie społeczne. Nieterminowe opłacanie składek na Fundusz Pracy narusza przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w myśl którego jednostka jest zobowiązana do płacenia ww. składek w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne. Nieterminowe opłacanie składek za nauczycieli na fundusz pomostowy narusza natomiast przepisy ustawy o emeryturach pomostowych, w myśl którego składki te opłaca się w terminach określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto nieterminowe odprowadzanie powyższych składek stanowi naruszenie zasad gospodarki finansowej określonej w dyspozycji ustawy o finansach publicznych.
Odpowiedzialność za nieterminowe dokonywanie w kontrolowanym okresie płatności składek od wynagrodzeń do ZUS oraz zapłatę odsetek karnych ponosi pan Ewaryst Matczak - czytamy w wystąpieniu pokontrolnym RIO.
     PRZELEWAŁ ŚRODKI Z FUNDUSZU SOCJALNEGO
     RIO wskazuje, że nie wykonano także zaleceń w zakresie przestrzegania obowiązku wydatkowania środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych wyłącznie na działalność socjalną.
     W trakcie kontroli stwierdzono, że pracodawca w 2012 r. z rachunków bankowych ZFŚS dokonał przelewu środków finansowych na rachunek podstawowy budżetu w łącznej kwocie 157.000 zł.
     Z wyjaśnień burmistrza Matczaka złożonych RIO w dniu 6 maja wynika, że przekazywanie środków na konto podstawowe jednostki wiązało się z tym, że w danym momencie środki te były potrzebne na regulowanie zobowiązań Urzędu, a środki zgromadzone na koncie ZFŚS w danych chwilach były niewykorzystane.
     Przekazywanie środków finansowych ZFŚS na konto podstawowe gminy w celu finansowania zobowiązań Urzędu, zdaniem RIO stanowi naruszenie ustawy o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych, który wyraźnie określa cel wydatkowania środków tego funduszu, tj. finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z funduszu. Zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, ze środków ZFŚS pokrywać można tylko wydatki na działalność socjalną, czyli usługi świadczone na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, udzielanie pomocy materialnej, rzeczowej i finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową. Z ZFŚS finansowane mogą być tylko te rodzaje działalności socjalnej, a jakikolwiek inny wydatek jest wydatkiem sprzecznym z ustawą.
     Pracodawca nie może dowolnie rozporządzać środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym funduszu, lecz wyłącznie na cele socjalne. Odpowiedzialność za powyższą nieprawidłowość ponosi burmistrz Strzelna, który w myśl ustawy o finansach publicznych, ponosi odpowiedzialność za całość gospodarki finansowej gminy - czytamy w wystąpieniu pokontrolnym RIO.
     INNE ZALECENIA
     Pozostałe niewykonane zalecenia najczęściej dotyczą spraw typowo księgowych.
     Choć są wśród nich także takie pozycje, jak:
     - Niewykonane zostały zalecenia terminowego przekazywania do Urzędu Skarbowego zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń pracowników UM w Strzelnie, co skutkowało naliczeniem i zapłatą odsetek za zwłokę w wysokości 30,16 zł.
     - Nie wykonane zostały zalecenia konieczności publikowania w prasie lokalnej informacji o wywieszeniu wykazów nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży.
     Kontrolą w tym zakresie objęto rok 2012. Ustalono, że w okresie objętym kontrolą Urząd Miejski zawarł 4 umowy, których przedmiotem było zbycie nieruchomości gruntowych za łączną cenę 147.200 zł. Stwierdzono, że przy sprzedaży w drodze przetargu działki niezabudowanej rekreacyjnej nie dopełniono obowiązku podania do publicznej wiadomości w prasie lokalnej informacji o wywieszeniu w siedzibie UM wykazu o przeznaczeniu nieruchomości do sprzedaży.
     - Niewykonane zostały zalecenia konieczności sporządzania i podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych w 2012 roku do oddania w dzierżawę.
     Kontrolę w tym zakresie przeprowadzono na próbie obejmującej 15% umów dzierżawy zawartych w 2012 roku. Stwierdzono niedopełnienie obowiązku podania do publicznej wiadomości wykazu wszystkich nieruchomości objętych kontrolą.
     WYDATKI BUDŻETOWE
     W zakresie wydatków budżetowych RIO zauważyła nieprawidłowości w prowadzonym w 2012 r. postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, w trybie przetargu nieograniczonego na Remont budynku byłego kina „Kujawianka”. W tym przypadku gmina nie uwzględniła wartości zamówień uzupełniających na kwotę 262.795,87 zł przewidzianych w ogłoszeniu o zamówieniu i w specyfikacji istotnych warunków zamówienia podczas szacowania wartości tego zamówienia oraz nie zostało zatwierdzone przez kierownika jednostki protokołu z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego poprzez brak wymaganego jego podpisu.
     W zakresie rozliczenia gminy z jednostkami organizacyjnymi RIO zwróciła uwagę, że obecnie prowadzona jest w gminie księgowość oświatowych jednostek budżetowych w tym SP w Strzelnie, SP w Ciechrzu, SP w Stodołach, SP Markowicach i SP we Wronowych we wspólnych urządzeniach księgowych, bez wyodrębnienia ksiąg rachunkowych dla poszczególnych szkół.
     KOLEJNE ZALECENIA
     W sumie RIO na podstawie wniosków pokontrolnych przedstawiła burmistrzowi 22 kolejne zalecenia z 15 podpunktami.
Teraz zgodnie z ustawą o Regionalnych Izbach Obrachunkowych RIO zobligowała burmistrza Matczaka o poinformowanie RIO w Bydgoszczy w terminie 30 dni od daty dostarczenia wystąpienia pokontrolnego o sposobie wykonania zaleceń pokontrolnych.

Magdalena Lachowicz
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1122 (33/2013)