Człowiek dialogu

W kwietniu 2002 r. delegacja strzeleńska gościła w Poznaniu, w dniu wprowadzenia ks. Stanisława Gądeckiego do poznańskiej katedry. Ówczesny burmistrz Strzelna Piotr Pieszak wręcza biskupowi rzeźbę przedstawiającą słynne kolumny romańskie w Strzelnie. W środku dyrektor Ośrodka dla Chłopców Jerzy Zebel i dyrektor strzeleńskiego LO, ówczesny przewodniczący Rady Miejskiej Ludwik Zbytniewski

    fot. Marian Mikołajczak

Strzelno, Gniezno, arcybiskup Stanisław Gądecki, Episkopat Polski

     Człowiek dialogu
    Aby wybrać nowego Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski, biskupi potrzebowali trzech tur. Z wyborem nowego wiceprzewodniczącego nie mieli problemu. Wskazali na rodowitego strzelnianina, arcybiskupa poznańskiego Stanisława Gądeckiego w pierwszej turze.

     STOLICA ARCYBISKUPIA
     Kiedy stało się powszechnie wiadome, że arcybiskup Juliusz Paetz będzie musiał opuścić arcybiskupstwo poznańskie, zaczęto spekulować, kto może zostać jego następcą. Obserwatorzy życia kościoła katolickiego w Polsce wymieniali kilku kandydatów. Wśród nich padało nazwisko biskupa pomocniczego archidiecezji gnieźnieńskiej Stanisława Gądeckiego. Ci, którzy wymieli osobę biskupa Gądeckiego, wskazywali bardzo ważną cechę jego działalności - umiejętność dialogu.
     Sytuacja w metropolii poznańskiej była napięta. Z jednej strony potrzebna była delikatność w działaniu, a z drugiej zdecydowanie. Należało bowiem radykalnie zakończyć sprawę arcybiskupa Paetza, a jednocześnie nie dopuścić do pogłębienia podziałów w łonie samego duchowieństwa archidiecezji jak i wśród wiernych. Następca arcybiskupa Paetza, musiał wykazać się więc szczególną umiejętnością dyplomacji. Ojciec Święty Jan Paweł II zaufał właśnie biskupowi Stanisławowi Gądeckiemu i 28 marca 2002 mianował metropolitą poznańskim. Obowiązki arcybiskupa poznańskiego, Stanisław Gądecki przejął 2 kwietnia 2002 roku. Paliusz metropolitalny (oznakę władzy w diecezji) arcybiskup Stanisław Gądecki przyjął z rąk Jana Pawła II 29 czerwca 2002 roku.
     Przypomnienie tego ważnego wydarzenia z życia arcybiskupa Gądeckiego nie jest przypadkowe. Pokazuje, że wybór rodowitego strzelnianina na wiceprzewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski nie jest przypadkowy, ponieważ zdążył on już zaprezentować się jako hierarcha o silnej osobowość, który potrafił przeprowadzić poznański kościół przez jeden z większych wstrząsów, jaki przydarzył się nie tylko wspólnocie archidiecezji poznańskiej, ale w ogóle kościołowi katolickiemu w Polsce w ostatnich dziesięcioleciach.
     STANISŁAW GĄDECKI - UCZEŃ
     Stanisław Gądecki urodził się w Strzelnie 19 października 1949 roku w rodzinie Leona i Zofii, którzy oprócz niego wychowali również córkę Marię. Tam też ukończył szkołę podstawową i kontynuował od 1963 roku edukację w Liceum Ogólnokształcącym. Przez cały okres szkoły średniej przyszłego hierarchę uczył języka polskiego Zygmunt Sitniak. Polonista tak wspomina swego ucznia: - "Tak uczyłem obecnego arcybiskupa Stanisława Gądeckiego przez cztery lata języka polskiego. U mnie też zdawał maturę. Był bardzo dobrym uczniem. Ceniłem u niego to, że był bardzo aktywny, uwielbiał dyskutować i twardo stał przy swoim stanowisku. Do dziś pamięta o swoich kolegach, koleżankach, nie zapomina też o swoich nauczycielach. Uczestniczyłem w zjazdach". Nasz rozmówca dodał, że w okresie licealnym Stanisław Gądecki interesował się sprawami Kościoła. Jak mówi: - "Był blisko kościoła".
     Również obecny dyrektor LO w Strzelnie Ludwik Zbytniewski wspomina, byłego ucznia jako bardzo dobrego ucznia: - "Oceny miał dobre i bardzo dobre. Sam z wychowania fizycznego dałem mu ocenę bardzo dobrą, a skoro taką notę otrzymał, to z pewnością na nią zasługiwał. Mimo, że pełni odpowiedzialne funkcje, utrzymuje kontakt z LO. Przyjeżdża na zjazdy, razem z księżmi absolwentami naszego LO koncelebruje msze św. My ze swej strony także pamiętamy o swoim absolwencie. Delegacje były obecne podczas ingresu w Gnieźnie i Poznaniu. Również teraz, kiedy został wiceprzewodniczącym Konferencji Episkopatu Polski prześlemy mu nasze wyrazy uznania".
     Nie tylko nauczyciele, ale także koleżanka z klasy bardzo serdecznie wspominają arcybiskupa Gądeckiego. Maria Świdowska, która obecnie pełni funkcję dyrektora Gimnazjum w Strzelnie poproszona o podzielnie się swoimi wspomnieniami z czasów licealnych, powiedziała: - "Wspominam go bardzo ciepło, jako bardzo uczynnego kolegę. Był bardzo dobry z języka angielskiego i matematyki, poza tym był bardzo aktywny na różnych płaszczyznach - chętnie włączał się w przeróżne akcje organizowane w LO. Nigdy nie dał nam odczuć dystansu ani jako uczeń, ani obecnie, kiedy stał się osobą znaną. Chętnie uczestnicy w zajadach oraz zaprasza nas do siebie". Maria Świdowska zapytana czy coś w tamtym okresie wskazywało, że jej szkolny kolega zostanie duchownym, stwierdziła: - "O tym, że wstępuje do seminarium dowiedzieliśmy się dopiero po maturze (Stanisław Gądecki zdał egzamin dojrzałości 31 maja 1967, przy gac.) . Wcześniej, nikt nic oficjalnie nie mówił".
     STANISŁAW GĄDECKI - KAPŁAN I NAUKOWIEC
     To, o czym wcześniej nikt nie mówił, stało się faktem 5 czerwca 1967, kiedy to przyszły metropolita poznański został przyjęty do Prymasowskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie, gdzie odbył studia filozoficzno-teologiczne. Święcenia kapłańskie przyjął z rąk Prymasa Tysiąclecia 9 czerwca 1973 roku.
     Wśród kapłanów, którzy razem z abp Gądeckim przebywali w seminarium byli m.in. ksiądz Zenon Lewandowski proboszcz w Mogilnie, ksiądz Ireneusz Doroszewski proboszcz  w Janikowie i ksiądz Henryk Łąg proboszcz w Kościeszkach (gm. Jeziora Wielkie). Swoimi wspomnienia z czasów seminaryjnych podzielił się z Pałukami ksiądz Henryk Łąg. - "Pamiętam, że miał zacięcie naukowe, choć nic nie wskazywało, aby w przyszłości został wybitnym biblistą. Był po prostu bardzo dobry ze wszystkich traktatów teologicznych, filozoficznych czy biblistyki. Poza tym należał do alumnów bardzo wysportowanych. Wolne chwile bardzo chętnie spędzaliśmy na grze w siatkówkę czy tenisa stołowego. Do dziś utrzymujemy kontakty. Każdego roku spotykamy się na zjazdach kursowych. Ostatnie dwa albo trzy lata gościliśmy u arcybiskupa".
     O okresie pracy naukowej piszemy w ramce obok.
     BISKUP STANISŁAW GĄDECKI
     1 lutego 1992 roku stał się dniem przełomowym w życiu księdza Stanisława Gądeckiego. Tego dnia Jan Paweł II mianował nowych biskupów. Wśród nazwisk wymienionych w oficjalnym komunikacie pada nazwisko księdza Stanisława Gądeckiego, który zostaje biskupem pomocniczym Archidiecezji Gnieźnieńskiej. Stolicą tytularną nowego biskupa został Rubikon. Uroczystość konsekracji miała miejsce 25 marca 1992 roku. Uczestniczyło w niej wielu mieszkańców Strzelna oraz delegacje władz gminy oraz LO. Biskup Gądecki odpowiadał w tym czasie m.in. za sprawy katechizacji i szkół katolickich oraz duszpasterstwo młodzieży. Przewodniczył Radzie Wydawniczej "Gaudentinum". Pełnił funkcję sekretarza Międzynarodowego Komitetu Organizacyjnego Obchodów 1000-lecia Śmierci św. Wojciecha.
     Był w tym czasie częstym gościem na terenie dekanatu strzeleńskiego. Udzielał sakramentu bierzmowania, wizytował parafie. Odwiedzał mieszkających w Strzelnie rodziców i siostrę.
     Biskup Gądecki rozpoczął pracę w komisjach Episkopatu Polski. Od 14 marca 1992 roku zostaje członkiem Komisji ds. Katolickiej Agencji Informacyjnej i członkiem rady programowej KAI. W latach 1994-1996 uczestniczył w pracach Komisji ds. Duchowieństwa.
     Od początku pełnienia posługi biskupiej Stanisław Gądecki związany jest dialogiem z judaizmem i innymi religiami. 20 czerwca 1992 objął funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem. 10 marca 1994 roku stanał na czele tej komisji. Rok 1996 przynosi zmiany w strukturach Episkopatu Polski. 1 maja tego roku biskup Gądecki objął przewodniczenie Radzie Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego, w skład której weszły trzy komitety: do Dialogu z Judaizmem, do Dialogu z Religiami Niechrześcijańskimi oraz do Dialogu z Niewierzącymi. 23 lutego 1995 roku Jan Paweł II mianował biskupa Gądeckiego konsulatorem Papieskiej Komisji ds. Religijnych Relacji z Żydami. Papieska nominacja pociągnęła za sobą częste uczestnictwo w konferencja i sympozjach dotyczących kwestii związanych z judaizmem. Pod koniec listopada 2002 roku, już jako arcybiskup poznański został wybrany członkiem rady Stałej Episkopatu Polski.
     Wraz z objęciem arcybiskupstwa poznańskiego, abp Gądecki został również Wielkim Kanclerzem Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
     WICEPRZEWODNICZĄCY EPISKOPATU POLSKI
     Na kilka tygodni przed ostatnimi obradami Konferencji Episkopatu Polski, podczas których miał zostać wybrany nowy Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski, wymieniano kilku kandydatów na miejsce ustępującego kardynała Józefa Glempa. Obok arcybiskupa Józef Michalika, arcybiskupa Józefa Życińskiego wymieniano jako jednego z głównych kandydatów arcybiskupa Gądeckiego. Sytuacja stała się jasna 18 marca, kiedy w trzeciej turze wyborów biskupi zdecydowali, że na czele Episkopatu stać będzie przez pięć najbliższych lat arcybiskup Józef Michalik. Kolejne wybory miały wyłonić wiceprzewodniczącego. Tym razem w pierwszej turze głosowania członkowie Episkopatu wybrali arcybiskupa Stanisława Gądeckiego.

 

     STUDIA I PRACA NAUKOWA KS. STANISŁAWA GĄDECKIEGO
     Od strony naukowej, studia seminaryjne arcybiskup Stanisław Gądecki ukoronował obroną pracy magisterskiej "Herodeion w świetle historii, geografii i archeologii". Obrona pracy magisterskiej otworzyła przed nowo wyświęconym kapłanem drzwi do dalszych studiów z zakresu biblistyki i kariery naukowej. 9 czerwca 1973 roku ksiądz Gądecki został skierowany na studia specjalistyczne z zakresu biblistyki na Pontificium Institutum Biblicum de Urbe w Rzymie, gdzie w 9 lutego 1977 roku po obronie pracy "Lo stato primitivo e la versione lucana della parabola degli invitati che si scusano (Lc 14,16-24)" uzyskał stopień licencjata. Lata 1976/1977 to okres pogłębiania wiedzy z zakresu archeologii. Udał się wówczas do Jerozolimy na Studium Biblicum Franciscanum. Na podstawie rozprawy doktorskiej napisanej na Pontificia Studiorum Universitas a S.Thoma Aq. in Urbe zatytułowanej "La liberazione e salvezza nel secondo libro dei Maccabei", zdobył 16 czerwca 1982 roku tytuł doktorat z teologii biblijnej.
     Okres studiów to także czas pogłębiania znajomości starożytnych języków biblijnych oraz języków nowożytnych: niemieckiego, angielskiego, francuskiego, włoskiego.  
     Rok 1982 przyniósł powrót księdza doktora Gądeckiego do kraju i rodzimej archidiecezji gnieźnieńskiej. Rozpoczął pracę dydaktyczną w PWSD i Prymasowskim Instytucie Teologicznym w Gnieźnie, Instytucie Kultury Chrześcijańskiej w Bydgoszczy oraz Wyższym Seminarium Duchownym Misjonarzy Św. Rodziny w Kazimierzu Biskupim. Podczas wykładów dzielił się ze studentami swoją wiedzą z zakresu nauk biblijnych. Wykładał m.in.: Wstęp ogólny do Pisma Św. Ewangelie Synoptyczne, Pisma Janowe, Teologię Biblijną i Archeologię Biblijną. Prowadził również lektoraty języków niemieckiego i angielskiego dla alumnów PWSD.
     W okresie od 12 września 1986 roku do 12 czerwca 1989 roku pełnił funkcję wicerektora PWSD w Gnieźnie. Rok 1989 przyniósł uczestnictwo w programie studiów organizowanych przez Cardinal Bernardin Center for the Study of Eastern European Jewery na Spertus College of Judaica w Chicago, podczas których zajmowano się żydowską teologią, liturgią oraz kulturą i amerykańskim pluralizmem religijnym. Na przełomie 1989/89 ksiądz Gądecki wyjechał do Jerozolimy, aby tam prowadzić badania w Eole Biblique et Archeologique w Jerozolimie. Arcybiskup Gądecki jest autorem ponad 220 artykułów i podręczników z zakresu biblistyki, dialogu z judaizmem, homilii czy rozważań.

 

Sławomir Gacek
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 632 (13/2004)

 

 

 

Więcej na ten temat:

Abp Stanisław Gądecki przewodniczącym Konferencji Episkopatu Polski