Dworek szuka właściciela

Zabytkowy dworek w Kruchowie jest w coraz gorszym stanie

        fot. Roman Wolek

Kruchowo, dworek, właściciel, losy, gmina
     Dworek szuka właściciela
    Ważą się losy dworku w Kruchowie. Może go przejąć na własność gmina.

     Budynek ten, nazywany przez okolicznych mieszkańców pałacem, po odebraniu go prawowitym właścicielom w czasie II wojny światowej jest obecnie własnością Skarbu Państwa. Administrowany jest jednak przez gminę. Znajdują się w nim mieszkania oraz oddział biblioteczny.
     Dworek w 1582 r. wybudował Aleksander Mieliński, opat klasztoru w Trzemesznie i pracownik kancelarii królewskiej. Był to budynek parterowy w stylu renesansowym. Wybudowany został na sztucznie usypanym wzgórzu. Grubość murów dochodziła do ponad 1,5 m. Około 1766 r. dworek został przebudowany w stylu barokowym przez jego kolejnego właściciela Józefa Rosena. Dobudowana została druga kondygnacja, a cały budynek pokryty został wysokim łamanych dachem. Od około 1786 r. dworek należał do Lipieńskich lub Lipińskich, a w XIX w. do Malczewskich. Od 1900 r. właściciel był Nikodem Dokowicz. W okresie międzywojennym budynek należał do Antoniego Łuniewskiego. Na początku lat 20. poprzedniego wieku został ponownie przebudowany. Dobudowany został portyk wsparty na dwóch parach kolumn, zwieńczony trójkątnym frontonem. Umieszczono na nim łaciński napis: Non dormit qvi cvstodiat czyli Kto nie śpi, ten czuwa. Do tylnej elewacji dobudowano arkadowe podcienie z balkonem. Ostatnim prywatnym właścicielem dworku aż do II wojny światowej był Alfred Jankowski.
     Z XVI-wiecznej budowli do dziś pozostały mury oraz niektóre pomieszczenia wewnątrz obiektu.
Pod koniec ubiegłego roku z upoważnienia wojewody wielkopolskiego Małgorzata Strzelecka, kierownik oddziału nabywania mienia przez jednostki samorządu terytorialnego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu, zwróciła się do burmistrza Trzemeszna z pismem, w którym prosi o wyjaśnienie, czy gmina nadal jest zainteresowana nabyciem działki o powierzchni 0,64 ha przylegającej do dworku w Kruchowie.
     Na początku stycznia bieżącego roku z pismem w tej sprawie wystąpił do burmistrza sołtys Kruchowa Ryszard Dziel. Prosi w nim o rozważenie możliwości nieodpłatnego przejęcia przez gminę działki wraz z budynkiem dworku w Kruchowie.
     - Przejęcie budynku w drodze komunalizacji z możliwością późniejszej sprzedaży może być ratunkiem dla niszczejącego zabytku, który administruje Urząd Gminy Trzemeszno. Brak aktu własności działki przyległej do pałacu może w przyszłości uniemożliwić realizację funduszu sołeckiego w Kruchowie - argumentuje sołtys Dziel.
     Burmistrz Krzysztof Dereziński powiedział jednak, że na razie nie podjął jednoznacznej decyzji, co do ewentualnego przejęcia nieruchomości w Kruchowie.
     - W Urzędzie są różne pomysły, co do tego. Wielkim zwolennikiem przejęcia jest wiceburmistrz Dariusz Jankowski i namawia mnie do tego. Ja podchodzę do tego sceptycznie. Związane jest to z problemami finansowymi. W najbliższym czasie podejmę decyzję - informuje burmistrz Dereziński.

Roman Wolek
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1093 (4/2013)