Lazaret powstańczy upamiętniono tablicą

Uroczystego odsłonięcia tablicy pamiątkowej dokonali Honorowy Obywatel Miasta Strzelna Kazimierz Chudziński i starosta mogileński Tomasz Barczak

        fot. Paweł Lachowicz

Strzelno, lazaret, obchody, uroczystość, Powstanie Styczniowe
     Lazaret powstańczy upamiętniono tablicą
    27 stycznia na Wzgórzu św. Wojciecha w Strzelnie odbyły się uroczyste obchody 150. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego.

     Uroczystość rozpoczęła się w bazylice eucharystią sprawowaną przez proboszcza, ks. kanonika Ottona Szymków. O oprawę muzyczną mszy świętej zadbał strzeleński chór Harmonia. Podczas okolicznościowej homilii ks. proboszcz nawiązał do czasów zrywu powstańczego, przytaczał też epizody związane z Powstaniem Styczniowym na terenie Strzelna i okolic. Po mszy św. w obecności pocztów sztandarowych, licznie zgromadzonych mieszkańców, władz miasta i powiatu oraz duchowieństwa nastąpiło odsłonięcie i poświęcenie tablicy pamiątkowej na budynku poklasztornym, w którym od maja 1863 r. mieścił się lazaret powstańczy, założony przez patriotkę wielkopolską Emilię Sczaniecką.
     Odsłonięcia tablicy dokonali Honorowy Obywatel Miasta Strzelna Kazimierz Chudziński wraz ze starostą mogileńskim Tomaszem Barczakiem. Tablicę poświęcił ks. Otton Szymków. Kilka słów o istniejącym w murach klasztornych lazarecie powiedział prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Strzelna Marian Przybylski: - W miejscu, w którym się dzisiaj spotykamy, Emilia Sczaniecka, wielka patriotka, wspólnie z doktorem Teofilem Mateckim założyli lazaret. Emilia poświęciła niemalże cały swój majątek. Rannych powstańców dzięki niej leczono w Strzelnie, w dworze w Kuśnierzu, Wilczynie, Wójcinie. Organizowała, gdzie tylko mogła, placówki lecznicze. Największą z nich była placówka w Strzelnie. Zorganizowano ją na 60, a później na 120 łóżek, ale wiemy o tym, że do 180 powstańców w Strzelnie przebywało po domach i w tym lazarecie było leczonych.
     W górnej sali muzeum Ottona i Bolesława odbyła się ostatnia część rocznicowych obchodów. Trzy wykłady historyczne przeplatane były poezją i pieśniami patriotycznymi w wykonaniu uczennic strzeleńskiego Liceum Ogólnokształcącego przygotowanych przez polonistkę Dorotę Czarnecką. Kinga Niedziela recytowała wiersz Zima Pawła Hertza dotyczący Powstania Styczniowego, natomiast Angelika Krygier zaprezentowała fragment prozy Elizy Orzeszkowej Gloria victis obejmujący epizod z Powstania Styczniowego.      Marcelina Ruszkiewicz całość oplotła pięknym śpiewem patriotycznych i żołnierskich pieśni: Biały Krzyż, Jak to na wojence ładnie, czy też pieśni powstałej pod koniec lutego 1863 roku we Lwowie na pożegnanie odchodzących do partyzantki powstańców W krwawym polu, do słów znanego poety Wincentego Pola.
     O fenomenie Powstania Styczniowego w odniesieniu do całego Królestwa Polskiego opowiedział Marian Mikołajczak. O powstaniu w Strzelnie i okolicy mówił Kazimierz Chudziński. Natomiast historię i biogramy obywateli strzeleńskich biorących udział w Powstaniu Styczniowym, w tym sylwetki Karola Ferdynanda Gorczycy, Rudolfa Jordana, Aleksandra Jacoba, Michaliny i Mikołaja Siemianowskich, Nikodema Modrzejewskiego, Ludwika Jasińskiego, Emilii Sczanieckiej i Teofila Mateckiego przybliżył Marian Przybylski.
     Organizatorami uroczystości byli: Towarzystwo Miłośników Miasta Strzelna, parafia pw. Świętej Trójcy oraz Urząd Miejski w Strzelnie.

Paweł Lachowicz
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1094 (5/2013)