Likwidacje i zwolnienia w mogileńskim szpitalu

Audytorzy z poznańskiej firmy Formedis proponują Zarządowi Powiatu Mogilno
     Likwidacje i zwolnienia w mogileńskim szpitalu
     Do szpitala w Strzelnie ma być przeniesiony: oddział wewnętrzny, laboratorium, izba przyjęć oraz siedziba dyrekcji. W Mogilnie ma zostać zlikwidowana obsługa techniczna i dział transportu. Przychodnia nr 2 z ul. Padniewskiej ma być przeniesiona do budynku SP ZOZ. Ma zniknąć WOZ Józefowo. Zmiany pociągną za sobą zwolnienia pracownicze, zwłaszcza wśród personelu średniego, technicznego i kierowców.

     9 marca Zarząd Powiatu w Mogilnie powołał Zespół do spraw Przekształcenia Powiatowej Służby Zdrowia. W skład zespołu weszli: wicestarosta Tadeusz Szymański jako przewodniczący; dyrektor SP ZOZ Jerzy Kriger; księgowa SP ZOZ Agnieszka Matecka-Stępień; Danuta Olejnik z wydziału oświaty Starostwa Powiatowego; były wójt Jezior Wielkich, potem doradca starosty m.in. do spraw zdrowia Marek Maruszak oraz sekretarz Starostwa Powiatowego Stefan Łukomski. Dla pracy zespołu nie zostały określone żadne ramy czasowe. Do dnia dzisiejszego zespół nie przygotował żadnego dokumentu dotyczącego kierunku przekształceń w SP ZOZ Mogilno. - Zespół analizuje i przygotowuje różne koncepcje restrukturyzacji przekształceń służby zdrowia w oparciu o doświadczenia innych powiatów i aktualny stan prawny - mówił w marcu starosta Tomasz Barczak.
     30 czerwca Zarząd Powiatu podpisał z firmą Formedis Piotra Magdziarza z Poznania umowę na dokonanie audytu SP ZOZ Mogilno wraz z elementami strategii rozwoju. Jak poinformował nas starosta Tomasz Barczak, opracowanie audytu kosztować będzie budżet powiatu 50.000 zł.
     Na sesji Rady Powiatu 29 września starosta Barczak wspomniał o przeprowadzonym audycie i powiedział, że w sprawie służby zdrowia zwołana zostanie sesja Rady Powiatu.
     3 października rano poprosiliśmy starostę o wyniki pracy audytorów. Starosta odmówił, argumentując, że najpierw raport będzie przedmiotem dyskusji na posiedzeniu Zarządu, a następnie upubliczniony zostanie na posiedzeniach komisji Rady Powiatu.
     Drogą nieoficjalną udało nam się zapoznać z liczącym ponad 200 stron audytem i możemy dziś przedstawić jego najważniejsze elementy czytelnikom. Najbardziej zainteresowała nas ta część, która mówi o tym, co należy zdaniem firmy audytorskiej zrobić, by SP ZOZ Mogilno nie generował dłużej strat. By odzyskał płynność finansową i zdolność kredytową.
     Osiągnąć ją można dzięki, z jednej strony ograniczeniu wydatków i kosztów, ale też z drugiej strony, zwiększeniu przychodów i szukaniu nowych źródeł finansowania - czytamy w opracowaniu. Straty, jakie od stycznia ubiegłego roku wygenerował SP ZOZ w momencie wykonywania audytu sięgały kwoty 1,7 mln zł. Natomiast z tytułu zobowiązań zadłużenie wynosi ponad 7 mln zł. Razem daje to zadłużenie w kwocie około 8,8 mln zł.
     Firma audytorska rekomenduje Zarządowi Powiatu pozostawienie SP ZOZ w dotychczasowej formie i nie rekomenduje powoływania spółki kapitałowej.
     Poniżej podajemy, jakie działania restrukturyzacyjne według firmy Formedis musi podjąć dyrekcja SP ZOZ Mogilno, jeżeli chce uzdrowić sytuację finansową, sprawić, aby roczne budżety się domykały i aby w następnych latach nie generować kolejnego zadłużenia. Według audytorów te zmiany przyniosą już w pierwszym roku zysk (który będzie można przeznaczyć np. na inwestycje) w kwocie 711.673 zł. Jeżeli zostaną wykonane kolejne etapy restrukturyzacji (uruchomienie nowych oddziału: rehabilitacji ruchowej i chirurgi jednego dnia), to ten zysk może wynieść nawet do 2 mln zł rocznie.

     SZPITAL W MOGILNIE
     Największy katalog działań restrukturyzacyjnych dotyczy szpitala w Mogilnie. Praktycznie pozostanie w mogileńskiej filii szpitala powiatowego tylko Zakład Opiekuńczo-Leczniczy, który także musi przejść restrukturyzację, by nie generować strat. Cała reszta, łącznie z dyrekcją, powinna zdaniem audytorów zostać przeniesiona do Strzelna.
     LIKWIDACJA ODDZIAŁU WEWNĘTRZNEGO
     Audytorzy wskazują, że należy racjonalnie wykorzystywać posiadane przez szpital zasoby. W tej chwili jest tak, że zarówno w szpitalu mogileńskim, jak i w strzeleńskim znajdują się oddziały wewnętrzne. Propozycja jest taka, by oddział wewnętrzny z Mogilna przenieść do Strzelna i połączyć obydwa oddziały w jeden.
     W tej chwili w Mogilnie na tym oddziale jest 30 łóżek, a ich obłożenie wynosi 71%. W Strzelnie także jest 30 łóżek, a ich obłożenie wynosi 76%. Na nowym połączonym oddziale wewnętrznym w Strzelnie ma być 45 łóżek.
     Wszyscy lekarze ze zlikwidowanego oddziału w Mogilnie mieliby otrzymać pracę na skonsolidowanym oddziale wewnętrznym w Strzelnie. Natomiast pracę straciłby personel średni tego oddziału z Mogilna, w sumie 9 etatów. W opracowaniu zaznaczono jednak, że gdyby wykorzystać ten personel do realizacji nowych usług na powierzchni zlikwidowanego oddziału wewnętrznego w Mogilnie, to SP ZOZ uniknąłby wypłat odszkodowań i odpraw z tytułu zwolnień.
     Jak wyliczyli audytorzy, redukcja 9 etatów związana z połączeniem oddziałów przyniesie rocznie 275.000 zł oszczędności. Audytorzy zakładają, że pomimo połączenia oddziałów wewnętrznych w jeden, SP ZOZ utrzyma w dotychczasowej wysokości kontrakt z NFZ, jaki miał na 2 oddziały.

     LIKWIDACJA IZBY PRZYJĘĆ
     Strategia dla SP ZOZ zakłada w sytuacji likwidacji oddziału wewnętrznego w Mogilnie także likwidację izby przyjęć w szpitalu mogileńskim i przeniesienie jej do Strzelna. W skali roku miałoby to przynieść korzyści finansowe rzędu 176.000 zł, głównie z powodu redukcji kosztów pracowniczych.
     LIKWIDACJA LABORATORIUM
     Proponowana jest likwidacja laboratorium w szpitalu mogileńskim i stworzenie jednego centralnego laboratorium w szpitalu w Strzelnie. W Mogilnie byłby pozostawiony tzw. punkt pobrań. Audytorzy zwracają uwagę, że laboratorium mogileńskie wyposażone jest sprzętem zakupionym ze środków z programów unijnych. Dlatego sprzęt laboratoryjny powinien być przeniesiony ze szpitala w Mogilnie do szpitala w Strzelnie i taka sytuacja ma trwać przynajmniej do czasu wymaganego zawartą umową na dofinansowanie.
     Planowane korzyści związane z redukcją zatrudnienia pracowników laboratorium w Mogilnie mają wynieść rocznie około 348.000 zł.
     LIKWIDACJA OBSŁUGI TECHNICZNEJ
     Audytorzy proponują dokonanie zmian także w obsadach ekip technicznych zapewniających w obu szpitalach obsługę urządzeń grzewczych, sprzętu medycznego i różnego rodzaju napraw. Jeżeli przyszła dyrekcja szpitala zdecydowałaby się na pozostawienie własnej ekipy technicznej, to firma audytorska proponuje rozwiązać ekipę ze szpitala w Mogilnie. Usługi dla obydwu budynków świadczyłaby wtedy ekipa techniczna ze Strzelna. Niedopuszczalne jest ponoszenie tak wysokich kosztów na obsługę techniczna, jak dotychczas. Redukcja ekip obsługi technicznej z Mogilna da oszczędności w kwocie 275.000 zł - napisano w opracowaniu.
     LIKWIDACJA TRANSPORTU
     Proponowana jest likwidacja etatu kierownika działu transportu w Mogilnie (daje to rocznie oszczędności około 35.000 zł) oraz 4 etatów kierowców (rocznie oszczędności dla SP ZOZ wyniosą 102.000 zł). Praktycznie jest to fizyczna likwidacja działu transportu.
     DYREKCJA  DO STRZELNA
     Istotne zmiany powinny także nastąpić w usprawnieniu administracji i zarządzania SP ZOZ. W kontekście wszystkich proponowanych zmian, aby mogły być skutecznie wdrożone w życie, zdaniem audytorów, dyrektor szpitala oraz pozostałe osoby zarządzające szpitalem swą siedzibę powinny przenieść z Mogilna do Strzelna. Przy tym posunięciu niepotrzebne już będzie stanowisko kierownika administracyjno-gospodarczego, a redukcja tego stanowiska przyniesie roczne oszczędności rzędu 32.000 zł.
     Z innych zmian administracyjnych zalecane jest połączenie działu kadrowego z działem płacowym. W wyniku tego 1 etat będzie można zlikwidować, co przyniesie SP ZOZ roczne oszczędności w kwocie 27.500 zł.
     Zalecana jest również redukcja wynagrodzenia lub redukcja czasu pracy do 1/2 etatu na stanowisku kierownika do spraw obronności. W tej chwili ta osoba ma uposażenie na poziomie pielęgniarki przełożonej szpitala w Strzelnie. Oszczędności wyniosą tutaj 18.000 zł.
     Redukcja miałaby również dotyczyć 2 etatów w dziale SIM. Da to oszczędności 29.000 zł rocznie.
     PRZYCHODNIA I OŚRODEK
     Poważne działania restrukturyzacyjne dotyczą także: likwidacji Przychodni nr 2 w Mogilnie oraz likwidacji WOZ w Józefowie.
     Przychodnia nr 2 zlokalizowana jest w Mogilnie przy ul. Padniewskiej w budynku Spółdzielni Inwalidów. Audytorzy proponują przenieść ją do głównego budynku SP ZOZ, do Przychodni nr 1. W wyniku skoncentrowania działalności POZ, AOS oraz Fizjoterapii (Oddział Rehabilitacji) w jednej lokalizacji, szpital będzie mógł dokonać redukcji kosztów zatrudnienia w grupie średniego personelu medycznego oraz pomocniczego personelu niemedycznego - czytamy w opracowaniu.
     W wyniku redukcji etatu pracownika gospodarczego i pielęgniarki oszczędności wyniosą rocznie około 57.000 zł

     LIKWIDACJA WOZ JÓZEFOWO
     Wiejski Ośrodek Zdrowia w Józefowie ma być zlikwidowany ze względu na minimalną ilość pacjentów tam zapisanych, a w dłuższej perspektywie budynek WOZ będzie wymagał olbrzymich nakładów finansowych na dostosowanie pomieszczeń do wymaganych przepisów. Oszczędności to koszty utrzymania budynku oraz koszty wynagrodzeń personelu medycznego.
     REFORMA ZOL
     Gdyby restrukturyzacja została przeprowadzona tak, jak proponuje firma Formedis, z całej dotychczasowej struktury mogileńskiego szpitala zostałby tylko Zakład Opiekuńczo-Leczniczy. W tej chwili ZOL także przynosi duże straty. Audytorzy proponują 3 warianty działań do wyboru, które maja poprawić wynik finansowy.
     Pierwszy wariant zakłada zmniejszenie liczby dyżurującego personelu w ZOL z 4 etatów pielęgniarskich do 3 w ciągu dnia i 2 w godzinach nocnych. Będzie to skutkowało redukcją 8 etatów pielęgniarskich i da oszczędności w skali roku do 242.000 zł. Jak czytamy w opracowaniu: Zdaniem audytora redukcja etatów pielęgniarskich nie spowoduje pogorszenia jakości oferowanych usług. Niestety, nawet te oszczędności nie spowodują rentowności ZOL-u.
     Drugi wariant zakłada taką samą redukcję etatów. Dochodzi tu poprawienie standardu infrastruktury świadczonych usług. Miałoby to za zadanie przyciągnąć do mogileńskiego ZOL-u pacjentów o wyższym uposażeniu. Pacjent ZOL-u zostawia w zakładzie 70% swojego dochodu i średnio w mogileńskiej lecznicy jest to w tej chwili 648 zł miesięcznie. Żeby ZOL nie przynosił strat, każdy pacjent musiałby zostawiać miesięcznie w ZOL 1.009 zł, czyli musiałby mieć emeryturę lub rentę na poziomie 1.441 zł. Zdaniem audytorów, taki scenariusz jest w tej chwili jednak mało realny.
     Trzeci wariant zakłada ścisłe przestrzeganie zasad przyjmowania pacjentów na ZOL i pamiętanie o tym, że ZOL nie jest domem społecznym i nie wystarczy do przyjęcia to, iż pacjent jest ubezpieczony, a jedynym wskazaniem do umieszczenia go w ZOL jest trudna sytuacja socjalna. Strategia zaproponowana przez audytorów zakłada przygotowanie oddziału do przyjęcia przynajmniej 30% pacjentów, którzy w dniu przyjęcia na oddział i w trakcie pobytu będą mieli ocenę 0 w skali Barthela. Skala ta stosowana jest do obliczania poziomu zapotrzebowania na opiekę osób trzecich, a tym samym do ustalania kosztów opieki. Wariant ten nie przewiduje redukcji etatów pielęgniarek. Konieczne jest za to podniesienie standardu warunków bytowych na ZOL. Przy tym wariancie oddział staje się rentowny.
     RESTRUKTURYZACJA W STRZELNIE
     Dotyczy ona między innymi przychodni zdrowia. Przychodnia z budynku przy ul. Świętego Ducha ma zostać przeniesiona do szpitala. Ma to zmniejszyć koszty utrzymania.
     Według audytorów, oddział ginekologiczno-położniczy charakteryzuje się niskim wykorzystaniem bazy łóżkowej. W przypadku oddziału ginekologicznego jest to 60%, a położniczego 70%. Średni roczny wskaźnik porodów w powiecie mogileńskim wynosi 109,8 na 10.000 mieszkańców. W województwie ten wskaźnik wynosi 109,2. Według audytorów, przy obecnej infrastrukturze oddziału są niewielkie szanse na zwiększenie ilości porodów. Oszczędności na tym oddziale ma zapewnić redukcja 2 etatów średniego personelu medycznego. Da to oszczędności około 39.000 zł rocznie.
     Powinna nastąpić redukcja kosztów zatrudnienia w Dziale Pomocy Doraźnej. Wskazane jest tutaj dokonanie zmian w obsadzie karetki podstawowej w Strzelnie (P), polegającej na wprowadzeniu zespołu 2-osobowego składającego się z ratownika medycznego oraz ratownika medycznego-kierowcy. Tym samym można będzie w DPD zredukować 5 etatów kierowców, co da oszczędności w skali roku rzędu 128.000 zł.
     CIĘCIA W SPRZĄTANIU
     Przyszła dyrekcja SP ZOZ powinna rozważyć dwa rozwiązania odnośnie sprzątania. Albo zleci to firmie zewnętrznej, albo zostawi własną ekipę sprzątającą. W tym drugim przypadku musiałaby ona przejść przeszkolenie i doposażenie w profesjonalny sprzęt. To będzie skutkowało zwolnieniem 20%  sprzątaczek i da roczne oszczędności na poziomie 140.000 zł.
     POSTAWIĆ NA NOWE ODDZIAŁY
     Firma Formedis proponuje w pomieszczeniach przeniesionego do Strzelna oddziału wewnętrznego w Mogilnie utworzyć oddział rehabilitacji ogólnoustrojowej. W okolicach Mogilna takie oddziały ma szpital w Inowrocławiu oraz SP ZOZ w Radziejowie. Wartość kontraktu, o jaki ma szanse ubiegać się SP ZOZ w NFZ, wynosi 1,8 mln zł.
Audytor proponuje także optymalizację działalności oddziału chirurgicznego szpitala w Strzelnie. Oddział ten charakteryzuje się bardzo niskim wykorzystaniem bazy łóżkowej, na poziomie zaledwie 24%. Spowodowane jest to wykonywaniem większości zabiegów metodą endoskopową i krótkim przebywaniem pacjentów na oddziale. Audytor proponuje zarejestrowanie oddziału chirurgii jednego dnia i pozyskanie kontraktu z NFZ, który szacuje na kwotę 1,2 mln zł. W ramach chirurgi jednego dnia wykonywane byłyby także zabiegi laparoskopowe, co zwiększyłoby przychody oddziału położniczo-ginekologicznego. W przyszłości, po powstaniu nowego bloku operacyjnego, audytor proponuje rozszerzenie zakresu działania oddziału chirurgii jednego dnia o specjalności: okulistyka, urologia, ortopedia, laryngologia, chirurgia naczyniowa i chirurgia dziecięca.

Marek Holak
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1025 (40/2011)

Z listów

     Wyniki audytu nie zaskakują

      Z wielkim zainteresowaniem przeczytałem artykuł redaktora Marka Holaka (Pałuki nr 40 z 6 października) na temat rosnących kłopotów w mogileńskiej służbie zdrowia.
      Jak z powyższego wynika, coraz to większe zadłużenie SPZOZ spowodowało, że postanowiono zlecić wykonanie audytu specjalistycznej firmie z Poznania. Wyniki audytu (nieoficjalne) nie są dla mnie zaskoczeniem. Zawarte w nim propozycje są prawie tożsame z programem restrukturyzacyjnym ZOZ z początku lat dziewięćdziesiątych. Program ten został wówczas zaakceptowany przez Wojewódzki Wydział Zdrowia w Bydgoszczy i Wojewodę Bydgoskiego. Uzyskał też akceptację Ministerstwa Zdrowia.    

       Na początku lat dziewięćdziesiątych rozpoczęto realizację programu przy stałym sprzeciwie i bojkotowaniu go przez samorząd i burmistrza Mogilna.
Pierwszy etap programu zakończono w grudniu 1996 r., oddając do użytku nowe skrzydło szpitala w Strzelnie z całą infrastrukturą i wyremontowanymi oddziałami. Przeniesiono oddziały chirurgiczny i położniczo-ginekologiczny z Mogilna do Strzelna.
       Z chwilą wyboru nowej dyrekcji zaniechano dalszej realizacji programu. Dzisiaj wystarczyłoby sięgnąć po pełną dokumentację z tamtego okresu i wdrożyć ją w życie. W zaskakująco wielu punktach jest ona identyczna z rozwiązaniami proponowanymi dziś przez specjalistyczną firmę z Poznania. Dodatkowo by zaoszczędzono 50.000 złotych wydanych na audyt.
       Ciekawe jest, jaką teraz decyzję podejmą władze powiatu i czy wnioski z audytu zostaną wykorzystane do opracowania nowego programu naprawczego, czy powędrują znowu do szuflady.

Wojciech Torkowski
dyrektor
ZOZ Mogilno
w latach 1973-1998