O kronice szkolnej Katolickiej Szkoły Ludowej

Jedna z oryginalnych stron kroniki opisującej 7-klasową Publiczną Szkołę Podstawową w Strzelnie fot. Paweł Lachowicz

Spotkanie autorskie, Marian Hanasz, Rafał Budny, biblioteka, kronika szkolna
     O kronice szkolnej Katolickiej Szkoły Ludowej
     Autorzy w ciekawy sposób przedstawili dzieje strzeleńskiej placówki szkolnej ilustrując je historycznymi fotografiami. Licznie zgromadzeni słuchacze poznali wiele faktów z historii Strzelna, ciekawostek dotyczących ówczesnego życia, nie tylko szkolnego.

     W Miejskiej Bibliotece Publicznej w Strzelnie 22 lutego odbyło się spotkanie autorskie z Marianem Hanaszem i Rafałem Budnym. Marian Hanasz opracował Kronikę szkolną Katolickiej Szkoły Ludowej w Strzelnie z okresu 1878 r. do 1918 r. pod zaborem pruskim. Natomiast Rafał Budny zajął się dalszą częścią tej kroniki, doprowadzonej do roku 1932.
     Oryginał kroniki szkolnej mają w swych zbiorach Iwona i Waldemar Woźniakowie ze Strzelna. Iwona Woźniak jest pracownikiem strzeleńskiej biblioteki. Wraz z mężem od lat zajmują się zbieraniem historycznych materiałów dotyczących Strzelna i okolicy. W ich licznym zbiorze pamiątek oprócz wspomnianej oryginalnej Kroniki szkolnej znajdują się np. porcelanowe talerze z historycznymi zdjęciami najważniejszych obiektów na terenie miasta. Posiadają też kronikę pierwszej strzeleńskiej drużyny harcerskiej. Oryginalną Kronikę szkolną Waldemar Woźniak zakupił kilka lat temu. W ubiegłym roku kroniką zainteresował się Rafał Budny, który w porozumieniu z Iwoną Woźniak postanowił ją opracować. W związku z tym nawiązał kontakt z mającym swe korzenie w Strzelnie, a obecnie mieszkającym w Warszawie, Marianem Hanaszem, który doskonale zna język niemiecki. Tak zrodziła się ich współpraca. Pan Marian opracował część niemiecką, a Rafał Budny część polską Kroniki szkolnej.
     - Cieszymy się, że znalazły się osoby, które postanowiły kronikę opracować i przetłumaczyć. Może teraz przyda się komuś np. do napisania ciekawej pracy magisterskiej - powiedziała Iwona Woźniak.
     Uczestnicy spotkania dowiedzieli się, że kronikę nakazały utworzyć ówczesne władze i zarządzeniem ministerialnym z 11 grudnia 1863 r. powierzyły nauczycielom dalsze ich prowadzenie. Kronikę szkolną Katolickiej Szkoły Ludowej w Strzelnie założył w kwietniu 1878 r. pierwszy nauczyciel Piotr Stelmachowski. Niemiecka część oryginału Kroniki zapisana jest w rękopisie alfabetem gotyckim. Slajdy z oryginału wykonał Rafał Budny. Marian Hanasz przepisał tekst w języku niemieckim i przełożył na język polski. Na tej podstawie opracował Notatki na marginesie i szkic Pruska szkoła w Strzelnie. Poza Kroniką autor korzystał z zasobów Akt miasta Strzelna znajdujących się w Inowrocławskim Oddziale Państwowego Archiwum w Bydgoszczy, które udostępniła Lidia Wakuluk. W przygotowaniu szkicu Pruska szkoła w Strzelnie Marian Hanasz korzystał z monografii Stefana Truchima Historia szkolnictwa i oświaty polskiej w Wielkim Księstwie Poznańskim 1815-1915, a także z pracy Mieczysława Jabczyńskiego Walka dziatwy polskiej z pruską szkołą i przytoczonych w niej materiałów źródłowych. Opracowana kronika sumptem autora wydana została w trzech egzemplarzach.

     Rafał Budny zajął się kroniką 7-klasowej Publicznej Szkoły Powszechnej w Strzelnie po wyzwoleniu, zapoczątkowanej w styczniu 1919 roku. Jego opowiadanie wzbogacone było przygotowaną prezentacją multimedialną ukazującą historyczne zdjęcia dawnej szkoły.
     Marian Hanasz ofiarował swoje opracowanie kroniki strzeleńskiej bibliotece. Zawiera ono oryginalny tekst niemiecki pisany gotykiem, tekst przepisany w języku niemieckim i przekład na język polski. Opracowanie zawiera ponadto Notatki na marginesie, czyli zbiór informacji zawartych w kronice oraz szkic Pruska szkoła w Strzelnie. Egzemplarz tego opracowania jest dostępny dla czytelników w czytelni biblioteki.
     Zamierzeniem dyrekcji i pracowników strzeleńskiej biblioteki jest doprowadzenie do ukazania się drukiem kroniki, która składałaby się z obu opracowanych części. Tej opracowanej przez Mariana Hanasza i tej opracowanej przez Rafała Budnego. - Myśleliśmy o tym, że dobrze byłoby połączyć obie części i całość opublikować - powiedziała kierownik biblioteki Zofia Nowak-Paczkowska. Jednak, aby wydać około 300 egzemplarzy kroniki w odpowiednim formacie i na odpowiednim papierze, jak dodał Wiesław Woźnica, potrzeba blisko 5.000 zł.

Magdalena Lachowicz
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1098 (9/2013)