Oni się po prostu skrzyknęli

Uczniowie zaprezentowali spektakl teatralny „Jest takie miejsce...”, oparty na wspomnieniach ks. prof. Władysława Chotkowskiego fot. Roman Wolek

Powstanie Styczniowe, ZSGiL, Trzemeszno, uroczystość, 150. rocznica, wymarsz, gimnazjaliści
     Oni się po prostu skrzyknęli
     - Uczą nas, że wolność to wolny wybór. Wybór tego, co dobre. Uczmy się dobrze korzystać z tego daru, który mamy dzięki naszym przodkom - mówił o postawie gimnazjalistów sprzed 150 lat trzemeszeński proboszcz ks. prałat Piotr Kotowski.

 Ks. prałat Piotr Kotowski cieszył się, że przyszło mu być proboszczem w parafii, która zawsze może się poszczycić ludźmi z charakterem fot. Roman Wolek

    28 lutego w Zespole Szkół Gimnazjum i Liceum w Trzemesznie odbyła się uroczystość z okazji 150. rocznicy wymarszu gimnazjalistów trzemeszeńskich do Powstania Styczniowego. Obchody rozpoczął prowadzony przez Kamilę Wesołowską chór Kantata, który odśpiewał pieśń Gaude Mater. Uczeń liceum Dariusz Fatla odczytał list Alfonsa Laskowskiego napisany 28 lutego 1863 r., w którym żegnał się on z rodzicami i siostrami przed wymarszem do powstania.
     Zaproszonych gości powitała Justyna Kaniasty, dyrektor ZSGiL
     Pierwszą część uroczystości stanowiła sesja popularnonaukowa. Zaprezentowane zostały dwa referaty przygotowane pod kierunkiem pomysłodawcy projektu Trzemeszno 1863, nauczyciela i radnego Macieja Adamskiego: Marian Langiewicz - wychowanek gimnazjum trzemeszeńskiego, dyktator Powstania Styczniowego - przygotowany przez Adriannę Jaskułę, uczennicę klasy IIa LO oraz Udział gimnazjalistów trzemeszeńskich w Powstaniu Styczniowym - przygotowany przez Roksanę Król, uczennicę klasy IIa LO.
     Uczniowie Kinga Mazur i Łukasz Łukiewski przedstawili szczegóły dotyczące realizowanego w szkole projektu Trzemeszno 1863 i prowadzonego przez uczniów bloga dotyczącego udziału trzemeszeńskich gimnazjalistów w powstaniu. Współtwórcami tego bloga są: Roksana Król, Adrianna Jaskuła, Kinga Mazur, Jagoda Staszak, Michał Czajkowski, Izabela Dylawerska, Łukasz Łukiewski, Karol Adamski i Krystian Jabłoński. Jak opowiadał Maciej Adamski, blog ten ma już ponad 2.300 wejść i notowane są wejścia prawie ze wszystkich krajów europejskich, USA a nawet z Malezji.
     Za zaangażowanie w pielęgnowanie pamięci o udziale trzemeszeńskich gimnazjalistów podziękował uczniom i opiekunom burmistrz Krzysztof Dereziński, który podkreślił także bohaterstwo uczniów sprzed 150 lat. - Oni się po prostu skrzyknęli. Młodzi chłopacy w wieku uczniów, którzy tu są - mówił burmistrz.

W Mieczownicy (gm. Ostrowite) znajduje się grób powstańców poległych w 1863 r. Tam pochowanych jest część poległych trzemeszeńskich gimnazjalistów. fot. Ewelina Filipczak

Adrianna Jaskuła przedstawiła referat o wychowanku trzemeszeńskiego gimnazjum, dyktatorze Powstania Styczniowego Marianie Langiewiczu fot. Roman Wolek

     Pod wrażeniem pielęgnowania w Trzemesznie pamięci o wymarszu gimnazjalistów do powstania był senator PO Jan Libicki. - Historia ma różne wymiary. Jeden z nich to ten wymiar, o którym czytamy w podręcznikach, ale także ma wymiar, który pielęgnowany jest w małych ojczyznach. Ten lokalny wymiar jest ważniejszy, więcej mówi nam o epoce, o danym wydarzeniu niż to, co czytamy w podręczniku akademickim. W Trzemesznie splatają się te dzieje z pierwszych stron podręczników historycznych z historią lokalną - mówił senator Libicki.
     Proboszcz trzemeszeńskiej parafii, ks. prałat Piotr Kotowski podkreślał, że 150 lat temu gimnazjaliści z wolnej woli ruszyli do powstania, aby pomóc tym, którzy podjęli walkę z zaborcą. - Uczą nas, że wolność to wolny wybór. Wybór tego, co dobre. Uczmy się dobrze korzystać z tego daru, który mamy dzięki naszym przodkom - apelował ks. Kotowski. Dodał, iż cieszy się, że przyszło mu być proboszczem w parafii, która zawsze może się poszczycić ludźmi z charakterem.
     Pierwszą część uroczystości zakończyło odczytanie przez Macieja Adamskiego zebranej przez niego listy uczniów i absolwentów gimnazjum w Trzemesznie, którzy zginęli i wzięli udział w powstaniu styczniowym (publikujemy te nazwiska obok w ramce).
     Drugą część uroczystości rozpoczęła projekcja filmu Powstanie Styczniowe. Wojna vs. Miłość, zrealizowanego przez uczniów gimnazjum: Oliwię Trzcińską, Karolinę Roszak, Cyryla Wilczka, Miłosza Smarzyńskiego, Szymona Winkla, Tymoteusza Surówkę, Karola Kwaśniewskiego, Michała Witkowskiego, Błażeja Fajfera, Kamila Szopińskiego pod kierunkiem Stanisława Płanety.
     Następnie zaprezentowano spektakl teatralny Jest takie miejsce..., oparty na wspomnieniach ks. prof. Władysława Chotkowskiego, rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, autora i uczestnika Wyprawy trzemeszeńskiej. Wystąpili w nim: Roksana Król, Kinga Błaczkowska, Karla Wesołowska, Anna Krerowicz, Agata Przybylska, Jakub Kieruj, Krystian Walczak, Arkadiusz Dobruchowski, Karol Adamski, Antoni Borys, Dominik Stepaniak, Dawid Doman. Spektakl przygotowali nauczyciele: Aldona Siwińska, Kamila Wesołowska, Ilona Adamska i Maciej Adamski. Powstał on we współpracy z Andrzejem Pieczyńskim, reżyserem i aktorem teatru Syrena, który również uczestniczył w uroczystości.

 

UCZESTNICY POWSTANIA Z GIMNAZJUM W TRZEMESZNIE
Lista uczniów i absolwentów Gimnazjum w Trzemesznie, uczestników Powstania Styczniowego, zebrana przez Macieja Adamskiego.
Uczniowie, którzy zginęli w powstaniu: Roman Kentzer, Władysław Koszczyński, Alfons Laskowski, Józef Nawrocki, Bolesław Pławiński (prawdopodobnie najmłodszy uczestnik wyprawy, zginął pod Mieczownicą), Kazimierz Różnowicz, Władysław Koszczyński, Władysław Sąchocki, Jagła, Krąkowski, Władysław Ciesielski, Franciszek Dembiński, Aleksander Herbst (zdawał maturę w lutym i marcu 1863, nie uczestniczył w wyprawie, do powstania poszedł już po egzaminach), Andrzej Kozak, Bronisław Kozielski, Leon Olszewski, Władysław Skrzydlewski, Wincenty Strzyżewski, Aleksy Szałkowski, Antoni Czajkowski, Marian Czajkowski, Nikodem Czajkowski, Walenty Paulus, Wiśniewski, Seredyński, Ettner, Józef Wilhelmi, Edmund Jarocki, Adolf Pyżycki, Bolesław Trąmpczyński, Ignacy Byczewski, Szarkowski.
Absolwenci i byli uczniowie, którzy zginęli w powstaniu: Michał Thiel, Antoni Powidzki, Franciszek Szrajer, Nikodem Maryański, Kazimierz Trąmpczyński, Władysław Trąmpczyński, Kazimierz Zimmermann, Ignacy Zimmermann, Stanisław Szczepański.   
Uczniowie, którzy przeżyli powstanie: Bagniewski, Klemens Winiewski (ciężko ranny pod Mieczownicą, jako jedyny lub jeden z dwóch, którzy ocaleli z grupy 30 strzelców osłaniających odwrót powstańców), Cyryl Ciesielski, Jan Dobrowolski, Adam Hoppe, Józef Górny, Kazimierz Szulczewski, Siemianowski, Władysław Górski, Walenty Trzciński, Józef Trzciński, Jędraszkiewicz, Bolesław Jastrzębski, Władysław Chotkowski, Adolf Szrajer, Władysław Kardoliński, Władysław Ciesielski, Jan Zimmermann, Ludwik Zimmermann, Albin Zimmermann, Filip Skoraczewski, Tadeusz Goński, Wacław Zaremba, Teodor Żychliński, Kazimierz Czapski, Julian Łukaszewski, Marian Langiewicz, Stanisław Muller, Józef Iłowiecki, Jan Gałecki, Tadeusz Śniegocki, Tomasz Śniegocki, Władysław Kaliski, Kazimierz Rentz, Stanisław Dembczyński, Leon Zalewski, Wacław Jackowski, Michał Michalski, Walerian Woydt, Maciej Świtalski, Antoni Wojczyński.                     

 

Roman Wolek
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1099 (10/2013)