Po 110 latach ks. Nikodem Sieg spoczął w orchowskiej ziemi

Prochy księdza zasłużonego dla polskości, tradycji i gospodarki zostały sprowadzone z parafii w Piaskach i złożone w grobie niedaleko wejścia do kościoła pw. Wszystkich Świętych w Dolnym Orchowie. Nagrobek ufundowany przez Kółko Rolnicze w Orchowie zamontowany został dzień przed uroczystością, 3 listopada. Umiejscowiony został obok grobu 19-letniego powstańca styczniowego Waleriana Kucharskiego, który zmarł w Orchowie 30 maja 1863 r., wskutek ran odniesionych w bitwie pod Olszą. Został on pochowany obok kościoła, a nie na cmentarzu parafialnym, właśnie dzięki nieprzejednanej postawie ówczesnego proboszcza Nikodema Siega.

Nad grobem ks. Nikodema Siega przemawia ks. biskup Wojciech Polak. Pierwszy z lewej dziekan, ks. Jerzy Mostowski, pierwszy z prawej ks. Tomasz Ryś. fot. Roman Wolek W tych wyjątkowych uroczystościach w niedzielę 4 listopada  brały udział tłumy orchowian, działacze samorządowi, działacze gospodarczy, członkowie towarzystw i stowarzyszeń fot. Roman Wolek Grób ks. Nikodema Siega przy kościele w Orchowie Dolnym, gdzie spoczęły jego prochy fot. Roman Wolek Biskup gnieźnieński ks. Wojciech Polak święci grób ks. Nikodema Siega fot. Roman Wolek

    Prochy byłego proboszcza trafiły do Orchowa po 110 latach od jego śmierci. Przez długi  czas członkowie Kółka Rolniczego w Orchowie wielokrotnie zastanawiali się nad tym, gdzie może znajdować się grób ks. Siega - założyciela ich koła. Wiadomość o miejscu spoczynku byłego proboszcza orchowskiego wyszła na jaw przez przypadek, dopiero w 1992 r. Jeden z zakonników zainteresował się grobem znajdującym się na cmentarzu w Piaskach koło Gostynia Wielkopolskiego. Na grobie znajdowała się tablica z napisem o treści Tu spoczywa w Bogu śp. kś. Nikodem Sieg proboszcz orchowski urodzony 1 VI 1834 r., zmarł 23 VIII 1897, prosi o modlitwę. Cmentarzem w Piaskach opiekują się ojcowie z Zakonu Bonifratrów. Nie orientowali się oni dokładnie kim był ks. Sieg. Wiedzieli tylko, że w Piaskach spędził ostatnie lata życia jako emeryt. Zakonnik, którego nazwisko nie jest dziś znane, zainteresował się losami ks. Nikodema Siega i postanowił odwiedzić Orchowo, by zobaczyć miejsce, gdzie żył i pracował. Zjawił się na plebanii kościoła pw. Wszystkich Świętych w Orchowie, gdzie o miejscu pochówku ks. Siega poinformował ówczesnego proboszcza ks. Mariana Drapikowskiego.
    Od tamtej pory członkowie Kółka Rolniczego w Orchowie i rolnicy zrzeszeni w Spółdzielni Kółek Rolniczych zaczęli opiekować się grobem ks. Siega w Piaskach.
    PROCHY PRZEWIEZIONO DO ORCHOWA
    Wkrótce po tym odkryciu, 15 lat temu, pojawiły się pierwsze plany sprowadzenia prochów ks. Siega do Orchowa. Plany ty przybrały realny obrót rok temu w październiku. W realizację tego przedsięwzięcia zaangażowali się proboszcz parafii pw. Wszystkich Świętych ks. Tomasz Ryś, członkowie zarządu Kółka Rolniczego w Orchowie - prezes Jan Horbiński, sekretarz Stanisław Skąpski i skarbnik Zbigniew Krzywiński i były przewodniczący Rady Gminy Krzysztof Wróblewski. Konieczne było uzyskanie zgody m.in. władz kościelnych i konserwatora zabytków. Trzeba było też sprawdzić, czy żyją gdzieś krewni ks. Siega, którzy mogliby nie wyrazić zgody na przeniesienie prochów. Wszystkie formalności udało się jednak załatwić. Prochy ks. Nikodema Siega prz ywieźli do Orchowa 23 października bieżącego roku: ks. Tomasz Ryś, Jan Horbiński, Zbigniew Krzywiński i Zenon Smykowski.

KSIĄDZ NIKODEM SIEG
Urodził się 1 czerwca 1834 r. Był proboszczem w Orchowie w latach 1860-1895. Dał się poznać okolicznym mieszkańcom jako społecznik i patriota. Zaangażował się w walkę o polskość w okresie zaborów, czynnie wspierając powstanie styczniowe. Za swą działalność był szykanowany przez władze pruskie, został aresztowany i skazany na banicję. W 1866 r. był założycielem w ramach Towarzystwa Rolniczego pierwszego w powiecie mogileńskim i drugiego na ziemiach polskich Kółka Włościańskiego, zwanego później Kółkiem Rolniczym. Ks. Sieg wszedł do zarządu Kółka Rolniczego i został jego pierwszym prezesem. Dzięki aktywności ks. Siega kółko należało do najlepiej pracujących na terenie powiatu. W czasach zaborów Kółko Rolnicze było jedyną legalną polską organizacją i niejednokrotnie ratowało przed germanizacją ludność polską tych ziem, gdyż większość mieszkańców stanowili mieszkańcy narodowości niemieckiej.
Wdzięczni orchowianie 100 lat po śmierci ks. Siega doprowadzili do nazwania jego imieniem jednej z ulic w Orchowie, przy której znajduje się kościół parafialny. Kilka lat temu dzięki staraniom ks. Mariana Drapikowskiego w kruchcie kościoła umieszczona została tablica poświęcona pamięci ks. Nikodema Siega. (wol)

    Zostały one złożone w urnie w grobie ks. Siega niedaleko wejścia do kościoła pw. Wszystkich Świętych w Dolnym Orchowie. Nagrobek ufundowany przez Kółko Rolnicze w Orchowie zamontowany został dzień przed uroczystością, czyli w sobotę 3 listopada.
    LEKCJA PATRIOTYZMU I HISTORII
    Niedzielną uroczystość rozpoczęła msza św. odprawiona w kościele pw. Wszystkich Świętych w Dolnym Orchowie. Mszę odprawił ks. biskup Wojciech Polak, były rektor Prymasowskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie. W uroczystości uczestniczyli również m.in. proboszcz parafii pw. Wszystkich Świętych ks. Tomasz Ryś, ks. dziekan Jerzy Mostowski z parafii pw. św. Jakuba Większego w Kamieńcu (gm. Trzemeszno), ks. dziekan Mirosław Kędzierski z parafii pw. św. Jerzego i św. Jadwigi w Kłecku, w latach 1997-2001 prałat parafii pw. Wszystkich Świętych w Orchowie, przedstawiciele władz gminy i powiatu oraz mieszkańcy gminy Orchowo.
Podczas uroczystości w kościele, były przewodniczący Rady Gminy Krzysztof Wróblewski przedstawił działalność ks. Siega oraz historię sprowadzenia jego prochów do Orchowa. - Dzisiaj obecne pokolenie spłaca dług wobec ks. Nikodema Siega podejmując się sprowadzenia prochów do Orchowa wyrażony inicjatywą członków zarządu Kółka Rolniczego oraz ks. proboszcza Tomasza Rysia i parafian parafii orchowskiej. Czy dzisiejszy dzień nie jest wielką lekcją patriotyzmu i historii dla obecnego pokolenia i następnych pokoleń? Pochowanie prochów księdza Siega w grobie obok młodego powstańca walczącego o wolność w powstaniu styczniowym. Spoczął na przykościelnym cmentarzu uhonorowany tym przez ks. Siega. Dzisiaj, ten, który przygotował go do ostatniej drogi spoczął obok niego. Niech grób przypomina tym, którzy zapomnieli lub zapomnieć chcieli, że miłość ojczyzny wymaga ofiar i poświęcenia - mówił Krzysztof Wróblewski.
    SPOCZĄŁ OBOK POWSTAŃCA
    Po mszy św. ks. biskup Wojciech Polak poświęcił grób ks. Nikodema Siega, do którego przeniesiono prochy zasłużonego proboszcza orchowskiego. Na nagrobku umieszczony został napis Pro memoria śp. ks. Nikodema Siega 1834-1897, proboszcza orchowskiego w latach 1860-1895, wielkiego patrioty, działacza społecznego i gospodarczego, założyciela Włościańskiego Kółka Rolniczego w Orchowie w 1866 roku. Ufundowano w 2007 roku przez Kółko Rolnicze w Orchowie.
    Nagrobek umiejscowiony został obok grobu 19-letniego powstańca styczniowego Waleriana Kucharskiego, który zmarł w Orchowie 30 maja 1863 r., wskutek ran odniesionych w bitwie pod Olszą. Został on pochowany obok kościoła, a nie na cmentarzu parafialnym, właśnie dzięki postawie ówczesnego proboszcza Nikodema Siega.

Roman Wolek
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 821 (45/2007)