Upamiętnienie miejsc związanych z historią gminy Strzelno - tragiczne wydarzenia podczas II wojny światowej

15 września w Ciencisku (gm. Strzelno) odsłonięto i poświęcono krzyż harcerski i tablice pamięci. Oddano też hołd pomordowanym w czasie II wojny światowej, w tym wiceburmistrzowi Strzelna Janowi Dałkowskiemu.

MIEJSCA PAMIĘCI

Na terenie gminy Strzelno znajduje się kilka miejsc związanych z historią gminy. Jednym z nich  jest miejsce upamiętniające stracenie zakładników miasta Strzelna rozstrzelanych przez hitlerowskich najeźdźców 25 listopada 1939 roku, które znajduje się w lesie pomiędzy Cienciskiem a Jaworowem, w miejscu zwanym przez miejscową ludność Babiniec. Wśród licznych ofiar faszystowskiego barbarzyństwa znalazł się strzeleński burmistrz Jan Dałkowski. Jego zwłoki wraz z kilkuset innymi zwiezionymi z okolic Strzelna oraz obozu koncentracyjnego w Inowrocławiu dla zatarcia śladów zbrodni spalono w roku 1943. Ponadto na terenie gminy znajdują się między innymi pomnik bohaterów w lesie w Jeziorkach, gdzie w październiku 1939 roku  zamordowani zostali przez hitlerowców: Tomasz Laube urodzony 8 lutego 1896 roku, Edward Molenda, Stanisław Iwiński oraz trzech Polaków o nieznanych nazwiskach. Natomiast w lesie w Kurzebieli znajduje się mogiła, obelisk z pamiątkową tablicą proboszcza parafii w Markowicach ks. Mariana Wyduby, rozstrzelanego przez niemieckie władze okupacyjne 18 grudnia 1939 roku.

Po rozmowach burmistrza Dariusza Chudzińskiego z Nadleśniczym Nadleśnictwa w Miradzu Wojciechem Wojtasińskim, w lesie w Ciencisku odtworzona została ścieżka, która prowadzi do obelisku, a która była drogą prowadzącą strzelnian na stracenie zwana aleją śmierci. Tam na polance stanął harcerski krzyż wraz z tablicami pamięci, poświęconymi podczas uroczystych obchodów, 15 września. Od teraz będzie to miejsce spotkań starszyzny harcerskiej ziemi mogileńskiej oraz strzeleńskich drużyn harcerskich. - Las w Ciencisku stał się dzisiaj świadkiem pięknej manifestacji: patriotyzmu, szacunku dla bohaterów i wiary w nasze polskie wartości. Oddajemy harcerzom aleję łączącą współczesność z tradycją, obecnych mieszkańców z bohaterami naszej kujawskiej, małej ojczyzny - mówił burmistrz Dariusz Chudziński.

Symbolicznie, jako zwieńczenie wykonanych prac Wojciech Wojtasiński na ręce burmistrza Dariusza Chudzińskiego przekazał dokument oddający miejsce w lesie w Ciencisku wspólnym działaniom w dalszych latach fot. Marek Matusiak

Uroczystości, które w cienciskim lesie prowadził Jarosław Gębala zgromadziły licznych uczestników, wśród których nie zabrakło władz samorządowych, Honorowych Obywateli Miasta Strzelna Kazimierza Chudzińskiego i Jana Harasimowicza, parlamentarzystów, delegacji miejscowych szkół, leśników, harcerzy, mieszkańców gminy i licznych pocztów sztandarowych.

BURMISTRZ MIAŁ WYRZUTY SUMIENIA

A zaczęło się, jak mówił burmistrz od wspólnych marzeń jego i nadleśniczego Wojtasińskiego. - Kiedy kilka lat temu przejeżdżałem nie raz przez te tereny, ciągle miałem to samo wrażenie, że lekceważymy tych, którzy oddali swe życie za to, żebyśmy my mogli się teraz spotykać i pod biało-czerwoną śpiewać hymn naszej ojczyzny. Jan Dałkowski nie byłby wtedy z nas taki dumny. Wysypisko śmieci i miejsce gromadzenia się różnych ludzi powodowało to, że miałem cały czas wyrzuty sumienia. Aż doszedł taki moment, rok temu, gdy postanowiłem udać się do pana nadleśniczego, jako gospodarza tego terenu i porozmawiać na temat przywrócenia tej polanie godnego miejsca w naszej historii w naszym wędrowaniu przez życie - mówił Dariusz Chudziński.

Dzięki przychylności i pozytywnej decyzji  nadleśniczego rozpoczęto działania. Burmistrz wywiązał  się jednocześnie z obietnicy złożonej przed kilku laty harcerzom, szczególnie z Kręgu Starszyzny Harcerskiej im. Henryka Mazurkiewicza w Mogilnie, że trzeba uszanować ich miejsce w społeczeństwie. W międzyczasie właściciel strzeleńskiej firmy Despol Ryszard Panfil zobowiązał się wykonać drewniany krzyż i pamiątkowe tablice, które stanęły na polanie w cienciskim lesie.

ZASTĘP WODNY IM. OTTONA SZYMKÓW

Po drodze nie mogło zabraknąć, jak mówił burmistrz, tego, by w tym miejscu pojawiły się dzieci. W związku z tym w Drużynie Harcerskiej im. Młodych Odkrywców działającej przy Szkole Podstawowej im. Jana Dałkowskiego powstał wodniacki zastęp harcerzy, który przyjął nazwę im. ks. Ottona Szymków, w skład którego wchodzą: Nikodem Góralczyk, Paweł Wojtasik, Marta Pawlak, Zuzanna Kaszkowiak, Wiktoria Węgierska, Lena Zielińska, Adam Krzewina, Zuzanna Rychlewska, Antoni Węgierski, Wojciech Klonowski, Lena Matysiak. Oprócz druhów z zastępu wodnego im. Ks. Ottona Szymków, do drużyny Mali Odkrywcy należą: Antonina Majewska, Miłosz Warzecha, Stanisław Poliwka, Oliwia Mikołajczak, Wiktor Pawliński, Katarzyna Poliwka, Kacper Stopinski, Marta Walkiewicz, Julia Zielińska, Adam Borucki, Natalia Pawłowska, Nicola Rochowiak, Inga Starosta, Fabian Warzecha, Maja Wikaryczak, Wiktor Konewka, Bartosz Plebańczyk, Wiktoria Rucińska, Aleksander Wikaryczak, Kacper Pawłowski.  Opiekunkami drużyn są Aldona Matuszak i Violetta Konieczna.

Uroczystości odbyły się także pod pamiątkową mogiłą upamiętniającą stracenie zakładników miasta Strzelna rozstrzelanych przez hitlerowskich najeźdźców 25 listopada 1939 roku, gdzie delegacje złożyły wiązanki kwiatów fot. Marek Matusiak

O TO MIEJSCE TRZEBA TERAZ DBAĆ

Nadleśniczy Wojciech Wojtasiński potwierdził, że piątkowe spotkanie było zwieńczeniem rocznej pracy. Kiedy rok temu pojawił się ten pomysł, było wiadome, że udział w tym przedsięwzięciu muszą wziąć leśnicy. - Nie było łatwo, bo były oczekiwania niekoniecznie spójne. Były oczekiwania pani sołtys, pana burmistrza i harcerzy. I był tylko jeden las. Leśnicy mają doświadczenie w łączeniu różnych oczekiwań względem często jednego lasu. Dlatego staraliśmy się tutaj to zrobić. Myślę, że efekt jest zadowalający i to jest kolejny przykład na to, że zgoda buduje, i że dzięki tej zgodzie i porozumieniu kilku osób stworzyliśmy coś ładnego. Mam nadzieję, że utrzymanie tego miejsca, co będzie dużym wyzwaniem też nam wyjdzie – mówił nadleśniczy Wojtasiński.

Symbolicznie, jako zwieńczenie wykonanych prac Wojciech Wojtasiński na ręce burmistrza Dariusza Chudzińskiego przekazał dokument oddający miejsce w lesie w Ciencisku wspólnym działaniom w dalszych latach.

ALEJA HARCERSTWA ZIEMI STRZELEŃSKIEJ

Następnie burmistrz na ręce hm. Stanisława Jasińskiego przekazał akt patronatu honorowego nad powstałą Aleją Harcerstwa Ziemi Strzeleńskiej  dla Kręgu Starszyzny Harcerskiej im. Henryka Mazurkiewicza w Mogilnie. Zgodnie z deklaracją starszyzna harcerska będzie w tym miejscu kończyć każdy kolejny rok harcerskiej działalności i stanie się kolejna tradycją Kręgu.

Korzystając z okazji hm. Stanisław Jasiński na wniosek kapituły wyróżnień Kręgu Starszyzny Harcerskiej ZHP wręczył byłemu staroście mogileńskiemu Bartoszowi Nowackiemu przyznaną Złotą Odznakę Kręgu Starszyzny Harcerskiej ZHP. W dalszej części komendant Komendy Hufca im. Jana Kilińskiego w Mogilnie hm. Stanisław Sochaczewski oraz harcerze ze strzeleńskiej Drużyny Harcerskiej Młodzi Odkrywcy zaprezentowali rys historyczny harcerstwa na ziemi strzeleńskiej. Kulminacyjnym momentem uroczystość była modlitwa i poświęcenie Krzyża Harcerskiego oraz pamiątkowych tablic prezentujących historię harcerstwa i historią Babińca wraz z życiorysem Jana Dałkowskiego, których dokonał proboszcz parafii NSPJ w Ostrowie ks. Zdzisław Pietraszewski.

Zakończeniem uroczystości przy krzyżu było odśpiewanie przez druhnę Lenę Zielińską pieśni Modlitwa harcerska oraz wszystkich harcerzy Hymnu harcerskiego.  Następnie wszyscy udali się pod pamiątkową mogiłę upamiętniającą stracenie zakładników miasta Strzelna rozstrzelanych przez hitlerowskich najeźdźców 25 listopada 1939 roku, gdzie złożyli wiązanki kwiatów.

BIEG PATROLOWY 

Drugą częścią obchodów był bieg patrolowy - I Memoriał im. ks. Ottona Szymków. W tej części  5-cio osobowe drużyny z SP Markowice, ZSP 2 Dałkowski w Strzelnie, ZSP 1 Michelson, Zespołu Szkół w Strzelnie, SOSW Strzelno, MOW Strzelno, ZAZ Przyjezierze, ŚDS Strzelno wraz z opiekunami przeszli 3,5 kilometrową trasą lasem w Ciencisku, na którym wyznaczone były 4 punkty kontrolne, na których uczestnicy odpowiadali na pytania z następujących dziedzin: Ciencisko - miejsce masowej egzekucji z czasów II wojny światowej, historia harcerstwa, Lasy Miradzkie - Nadleśnictwo oraz postać ks. kan. Ottona Szymków. Metą biegu była świetlica wiejska w Ciencisku, gdzie wszystkie drużyny otrzymały pamiątkowe medale. Na awersie medalu znajduje się wizerunek ks. Ottona, a na rewersie herb Strzelna. Całość zakończyła się ciepłym oraz słodkim poczęstunkiem przygotowanym pod kierunkiem sołtyski Cienciska Jadwigi Pankowskiej.

Organizatorami wydarzenia byli: Urząd Miejski, Dom Kultury, Miejska Biblioteka Publiczna w Strzelnie, Nadleśnictwo Miradz, Zespół Szkolno - Przedszkolny nr 2 im. Jana Dałkowskiego. Patronat honorowy nad wydarzeniem sprawował Krąg Starszyzny Harcerskiej im. Henryka Mazurkiewicza w Mogilnie.

Magdalena Lachowicz