Przerwali tworzenie spirali zadłużenia

Strzelno, RIO, budżet, dług, zadłużenie
     Przerwali tworzenie spirali zadłużenia
     RIO chce, by burmistrz Matczak zaplanował w budżecie na ten rok nadwyżkę, tak aby spłacić długi. Tymczasem Ewaryst Matczak chciał po raz kolejny zafundować gminie deficyt i sfinansować go kolejnym kredytem. By dostosować się do zaleceń RIO, burmistrz będzie musiał zrezygnować z kilku inwestycji - tak, by ograniczyć wydatki.

     BUDŻET PRZEŁOŻONY
     W porządku grudniowej sesji Rady Miejskiej w Strzelnie nie znalazł się punkt dotyczący uchwalenia budżetu na 2012 r. Taki stan rzeczy spowodowała negatywna opinia Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy o projekcie budżetu przedstawionego przez burmistrza Ewarysta Matczaka. Dlatego burmistrz zwrócił się do przewodniczącego Rady Miejskiej Piotra Pieszaka o przesunięcie terminu uchwalenia budżetu do 19 stycznia. Przewodniczący Pieszak przychylił się do tego wniosku, żeby - jak mówi - prace nad budżetem przyniosły pożądane efekty. Ostateczny termin uchwalenia budżetu to 31 stycznia.
     - Jeżeli w tym czasie nie podejmiemy uchwały budżetowej, to RIO nałoży nam sama budżet, na te zadania, które musimy wykonywać - tłumaczył podczas grudniowej sesji Piotr Pieszak. Dodał także, iż rozmawiał z przewodniczącym składu orzekającego RIO Andrzejem Tatkowskim i okazało się, że negatywna opinia RIO do budżetu jest szczególną okolicznością, która uzasadnia, żeby uchwała budżetowa rozpatrywana była w styczniu.
     NEGATYWNA OPINIA
Reporter Pałuk wszedł w posiadanie przesłanych przez RIO negatywnych opinii z 14 grudnia do projektu budżetu opracowanego przez burmistrza Matczaka.
     Oto kilka danych, które zdecydowały o takiej decyzji RIO.
     Dochody budżetowe zostały ustalone na poziomie 36.451.327 zł, w tym dochody bieżące w wysokości 32.230.905 zł oraz dochody majątkowe w wysokości 4.220.422 zł. Łączną kwotę wydatków burmistrz Matczak zaplanował w wysokości 40.912.826 zł: wydatki bieżące to 32.230.905 zł i wydatki majątkowe w wysokości 8.681.921 zł.
     Burmistrz Strzelna zaplanował również dochody i wydatki na programy i projekty realizowane z udziałem środków budżetu Unii Europejskiej w kwocie 2.280.408 zł.
     Tym samym deficyt budżetowy miał wynosić 4.461.499 zł. Burmistrz zaplanował sfinansować go w całości przychodami pochodzącymi z tytułu zaciągniętych kredytów.
     NADWYŻKA ZAMIAST DEFICYTU
     Dokonując oceny projektu budżetu RIO zwróciła uwagę na uchwałę Rady Miejskiej w Strzelnie z 27 października 2011 r., gdzie zmieniając wcześniejszą uchwałę w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzelno na lata 2011-2020 wskazywano, że na rok 2012 planuje się uchwalenie budżetu z nadwyżką w wysokości 3.460.398,07 zł. Podczas, gdy w przedłożonym projekcie budżetu burmistrz zakłada uchwalenie budżetu Strzelna z deficytem w kwocie 4.461.499 zł. RIO zauważyła również, że w złożonej 2 grudnia autopoprawce projektu uchwały budżetowej zmniejszono dochody i wydatki bieżące budżetu o kwotę 360.000 zł.
     Niepokojącym zjawiskiem według składu orzekającego RIO jest fakt, iż założona w projekcie kwota dochodów bieżących jest równa kwocie wydatków bieżących, przy jednoczesnym braku nadwyżki budżetowej i wolnych środków. RIO zauważyła, że gmina Strzelno nie posiada wolnych środków, które mogłaby przeznaczyć na spłatę zobowiązań zaliczanych do tytułów dłużnych. Na spłatę tych zobowiązań w okresie ostatnich 3 lat budżetowych zaciągany jest w gminie kredyt. Ponadto RIO zwróciła uwagę, iż w przedłożonym projekcie budżetu po stronie przychodów oraz limicie zobowiązań burmistrz zaplanował kredyt w wysokości 2.583.510,08 zł, co stanowi wzrost w stosunku do roku 2011 o kwotę 197.001,29 zł.      RIO zwróciła również uwagę, iż w limicie zobowiązań na sfinansowanie przejściowego deficytu budżetu burmistrz zaplanował na 2012 r. kwotę 2.800.000 zł, czyli o 500.000 zł więcej niż w roku 2011.      Zdaniem RIO, świadczy to o tym, że gmina na 2012 r. zakłada jeszcze większe trudności w przepływie środków pieniężnych. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest zaciąganie w latach 2009-2011 kredytów krótkoterminowych na finansowanie przejściowego deficytu budżetu.
     Taka konstrukcja budżetu, gdzie nie planuje się bieżącej nadwyżki budżetu na spłatę zobowiązań zaliczanych do tytułów dłużnych, lecz na ich spłatę zaciągane są kredyty bankowe oraz uchwalanie budżetów w okresie ostatnich 3 lat budżetowych z deficytem, sfinansowanych kredytami i pożyczkami, powoduje powstanie niemożliwej do przezwyciężenia spirali zadłużenia - czytamy w uchwale RIO.
     Zdaniem RIO, zaplanowanie na 2012 r. budżetu z deficytem w kwocie 4.461.499 zł, przy jednoczesnym braku bieżącej nadwyżki (dochody bieżące = wydatkom bieżącym) oraz wolnych środków na spłatę zobowiązań, a także zwiększenie o 500.000 zł w stosunku do roku poprzedniego kwoty kredytu na przejściowy deficyt budżetu, zdaniem składu orzekającego RIO stwarza warunki do zaistnienia zobowiązań wymagalnych i wzrostu poziomu zadłużenia w kolejnym 2012 r. oraz spowoduje niespełnienie przez gminę Strzelno w latach 2012-2014 indywidualnego wskaźnika zadłużenia, co może skutkować niemożnością uchwalenia budżetu w 2014 r.
     DWA NEGATYWNE ZJAWISKA
     W ocenie składu orzekającego RIO, w 2011 r. w gminie Strzelno wystąpiły dwa negatywne zjawiska.
Pierwszym jest wysoki poziom zobowiązań wymagalnych gminy, który w okresie od 1 stycznia
2011 r. do 30 września 2011 r. zwiększył się o 4.057.440,69 zł, co świadczy o braku płynności finansowej gminy. Utrzymywanie się takiej sytuacji w przyszłości może uniemożliwić realizację ustawowych zadań nałożonych na gminę - czytamy w uchwale RIO.
     Drugim negatywnym zjawiskiem jest wysoki poziom należności wymagalnych, które w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 30 września 2011 r. zwiększyły się o 666.385,17 zł.
     RIO zaleca, by burmistrz podjął działania, które przywrócą gminie płynność finansową i umożliwią jej terminowe regulowanie zobowiązań. Zdaniem RIO, wskazane jest skonstruowanie projektu uchwały budżetowej gminy Strzelno na rok 2012 w takim kształcie, który umożliwiłby wypracowanie bieżącej nadwyżki budżetu, która umożliwiłaby spłatę zobowiązań zaliczanych do tytułów dłużnych z własnych środków, a nie z kredytów bankowych oraz terminowe regulowanie zobowiązań, które wykluczą powstanie zobowiązań wymagalnych i wpłyną na zmniejszenie poziomu zadłużenia gminy i tym samym umożliwią spełnienie w latach 2012-2014 odpowiedniego wskaźnika.

Magdalena Lachowicz
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1038 (1/2012)