Przywracają pamięć o społeczności żydowskiej Grodu Kilińskiego

W Trzemesznie zakończyła się realizację projektu "Przywracanie pamięci o trzemeszeńskich Żydach". Projekt został dofinansowany przez Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce kwotą 11.000 złotych.

Głównym celem projektu było symboliczne i materialne upamiętnienie społeczności żydowskiej, która przez ponad sto lat współtworzyła historię miasta, aż do tragicznego końca w czasie II wojny światowej. Beneficjentem grantu była Biblioteka Publiczna Trzemeszna, a jego głównym realizatorem Urząd Miejski Trzemeszna. Pracami zespołu kierował Dariusz Jankowski. 

Pracami zespołu projektowego kierował Dariusz Jankowski fot. Magdalena Lachowicz

TABLICA PAMIĄTKOWA

W ramach projektu powstała tablica pamiątkowa, która została zamontowana 15 października ubiegłego roku na pomniku znajdującym się na Cmentarzu Żydowskim w Trzemesznie. Treść tablicy została przygotowana w trzech językach: polskim, angielskim i hebrajskim, po to, by stać się czytelnym znakiem pamięci także dla osób odwiedzających miasto spoza Polski. Tablica informuje, że większość ostatnich przedstawicieli społeczności żydowskiej w Trzemesznie padła ofiarą Holokaustu, a miejsca ich śmierci pozostają nieznane. Żadne z tych osób nie posiada indywidualnego grobu. - Jako potomkowie ich sąsiadów, przywracamy pamięć o tym miejscu - czytamy na tablicy.

Obecnie, w ramach projektu na pomniku znajdującym się na żydowskim cmentarzu w Trzemesznie zamontowana została tablica pamiątkowa z tekstem w trzech językach fot. nadesłane

KSIĄŻKA O TRZEMESZEŃSKICH ŻYDACH

Integralną częścią projektu było także przygotowanie i wydanie publikacji Przywracanie pamięci o trzemeszeńskich Żydach. Książka zawiera informacje o lokalnej synagodze, ostatnich osobach wyznania mojżeszowego zamieszkujących Trzemeszno, historii cmentarza oraz działaniach współczesnych zmierzających do jego ochrony i oznakowania.

Znajdują się w niej także fragmenty dotyczące zniszczenia cmentarza i synagogi przez Niemców oraz relacja z budowy pomnika i lapidarium. Książka ma wymiar edukacyjny. Trafi ona do szkół, bibliotek, instytucji kultury i organizacji zajmujących się ochroną dziedzictwa. Po wakacjach planowane jest zorganizowanie spotkania promującego wydaną publikację.

Po wakacjach planowane jest zorganizowanie spotkania promującego wydaną publikację "Przywracanie pamięci o trzemeszeńskich Żydach" fot. nadesłane

W projekt zaangażowani byli: Dariusz Jankowski, redaktor naczelny publikacji oraz Agnieszka Kostuch, Katarzyna Sudaj, Renata Pałucka, Edyta Kubiak (foto), Monika Nowicka, dr Andrzej Leśniewski, Marceli Konieczny, którzy w aktywny sposób dbają o lokalną historię miasta przywracają pamięci historii małych społeczności żydowskich, które są naturalnym elementem przedwojennego Trzemeszna.

Projekt jest zwieńczeniem czteroletnich działań na rzecz uporządkowania i oznakowania cmentarza żydowskiego, który staje się miejscem obecnym i zauważalnym w krajobrazie miasta.

Magdalena Lachowicz