Tarcza - 4.0, zmiany w prawie pracy, ciąg dalszy

W Dzienniku Ustaw z 23 czerwca 2020, pod pozycją 1086 ukazała się tzw. „Tarcza – 4.0”, czyli ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19. W tym materiale omawiam kolejne najistotniejsze zmiany w prawie pracy, które zostały wprowadzone Tarczą 4.0.

1. Zawieszenie funduszu socjalnego
W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, w przypadku wystąpienia u pracodawcy spadku obrotów gospodarczych, lub istotnego wzrostu obciążenia funduszu wynagrodzeń, pracodawca może zawiesić
obowiązki:
1) tworzenia lub funkcjonowania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
2) dokonywania odpisu podstawowego,
3) wypłaty świadczeń urlopowych
- o których mowa w ustawie z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1070).
Jeżeli u pracodawcy, działają organizacje związkowe reprezentatywne, zawieszenie funduszu socjalnego następuje w porozumieniu z tymi organizacjami związkowymi.
Ponadto w tym okresie nie stosuje się postanowień układów zbiorowych pracy lub regulaminów wynagradzania, wprowadzonych na podstawie ustawy z dnia
4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, ustalających wyższą wysokość odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych oraz inne świadczenia o charakterze socjalno-bytowym niż określa ta ustawa. W takim przypadku stosuje się wysokość odpisu na ten fundusz określoną w tej ustawie.
2. Umowa o zakazie konkurencji
W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, strony umowy o zakazie konkurencji obowiązującym po ustaniu:
1) stosunku pracy,
2) umowy agencyjnej,
3) umowy zlecenia,
4) innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
5) umowy o dzieło
- na rzecz których ustanowiono zakaz działalności konkurencyjnej, mogą ją wypowiedzieć z zachowaniem terminu 7 dni.
Może to w praktyce oznaczać, iż pracodawca (dający zlecenie, dzieło) uniknie odszkodowania na rzecz byłego już pracownika (przyjmującego zlecenie, dzieło), pozostającego bez pracy, który stosując zakaz konkurencji nie będzie mógł podjąć pracy. Z drugiej strony świadczący pracę, wypowiadając taką umowę może przejść do konkurencji, bez odszkodowania. Zatem sens tych umów w okresie zagrożenia epidemiologicznego staje pod znakiem zapytania.
3. Ochrona trwałości stosunku pracy
Podmioty, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Podmiot taki, który otrzymał dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, nie może wypowiedzieć umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika w okresie pobierania świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia.
To logiczna i warta odnotowania regulacja. Skoro pracodawca otrzymał wsparcie na rzecz ochrony miejsc pracy, to jest oczywiste, iż musi te miejsca pracy
utrzymać.
4. Wniosek o świadczenie postojowe
W aktualnym stanie prawnym, osoba uprawniona, którą jest także przyjmujący zlecenie, może złożyć wniosek o świadczenie postojowe do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wtedy, gdy dający zlecenie odmówił złożenia wniosku. To ważna zmiana. Do tej pory z takim wnioskiem mógł wystąpić tylko dający zlecenia, a nie przyjmujący zlecenie.
Oświadczenie takie osoba uprawniona składa pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. W oświadczeniu jest zawarta klauzula następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Krzysztof Krzemień
Inspektor Pracy
Pałuki nr 1484 (30/2020)