Teofil Matecki - leczył ubogich

Teofil Matecki

         fot. ze zbiorów domowych Mariana Przybylskiego

Skazany w procesie moabickim
     Teofil Matecki - leczył ubogich
    Służył pomocą lekarską w powstałym w 1863 r. strzeleńskim lazarecie. W pracy pomagali mu miejscowi lekarze Rudolf Jordan i Ferdynand Gorczyca.

     Teofil Matecki urodził się 25 kwietnia w Poznaniu. Był uczniem gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu, jednak naukę tam przerwał, by wziąć udział w powstaniu listopadowym. Został wówczas odznaczony srebrnym krzyżem walecznych, a za udział w powstaniu władze pruskie skazały go na karę 3 miesięcy więzienia. Po odbyciu kary kontynuował naukę we Wrocławiu, a po zdaniu matury w 1833 r. podjął studia na tamtejszym uniwersytecie. Studiował nauki medyczne i aktywnie uczestniczył w życiu społeczno-narodowym. Studia ukończył w 1837 r. Opuścił Wrocław i udał się do Berlina, gdzie odbył staż i uzyskał prawo praktyki lekarskiej, głównie w zakresie położnictwa. W 1838 r. powrócił do Poznania i osiadł tam na stałe. Tutaj poświęcił się w szczególności niesieniu pomocy medycznej. 2 lata później, w 1840 r. ożenił się z Apolonią Szuman, córką zamożnego posiadacza ziemskiego, Maurycego Szumana. Niestety nie doczekał się potomstwa.
     Teofil Matecki poświęcał się głównie leczeniu ludności ubogiej. Jako społecznik czynnie działał też w stowarzyszeniach narodowych i patriotycznych. Podczas wybuchu cholery wspólnie z innymi lekarzami z ogromnym wysiłkiem ratował ludność Poznania. Pomagał Emilii Sczanieckiej w prowadzeniu tajnych kursów opatrywania ran, pielęgnacji rannych i przygotowywania opatrunków. W 1846 r. został aresztowany i osadzony w więzieniu. W słynnym procesie moabickim skazany został na 6 lat fortecy i 100 talarów grzywny. Rewolucja marcowa 1848 r. przyniosła mu wolność. Powrócił wówczas do Poznania i wstąpił do Komitetu Narodowego i działającej przy nim Dyrekcji Opieki nad Rannymi. Był też organizatorem służby lekarskiej dla wojsk powstańczych. Ściśle współpracował z Emilią Sczaniecką w organizowaniu lazaretów w Śremie, Wrześni i Miłosławiu, gdzie umieszczano i leczono rannych powstańców.
     Od 1857 r. zajmował stanowisko naczelnego chirurga w Szpitalu Przemienienia Pańskiego, był też kierownikiem zakładu położniczego w Szpitalu Świętej Elżbiety, lekarzem i wykładowcą medycyny pastoralnej w Seminarium Duchownym, a od 1862 r. honorowym członkiem Towarzystwa Naukowego w Krakowie.
     Z chwilą wybuchu powstania 22 stycznia 1863 r. Teofil Matecki włączył się w działalność Wielkopolskiego Komitetu Niewiast, kierując wspólnie z Emilią Sczaniecką tamtejszym Wydziałem Lekarskim. Dzielnie służył pomocą lekarską w powstałym w 1863 r. strzeleńskim lazarecie. W pracy pomagali mu miejscowi lekarze Rudolf Jordan i Ferdynand Gorczyca. W marcu 1863 r. zorganizował lazaret w Kuśnierzu i pomagał w leczeniu rannych powstańców znajdujących swe schronienie w lazarecie w Wójcinie.
     Po zakończeniu działań powstańczych powrócił do aktywnej pracy społeczno-narodowej. Dużo czasu poświęcał pracy naukowej. Wygłaszał referaty, pisał artykuły, publikował książki. Obok medycyny i chemii zajmował się fizyką, matematyką i astronomią.
     Teofil Teodor Matecki zmarł 15 maja 1886 r. w Poznaniu. Pochowany został na cmentarzu Świętego Marcina. Później jego grób przeniesiono na cmentarz zasłużonych na Wzgórzu Świętego Wojciecha.

Magdalena Lachowicz
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1094 (5/2013)