Uniwersyteckie święto

W bazylice trzemeszeńskiej wystąpił Chór Kameralny UAM w Poznaniu pod dyrekcją Krzysztofa Szydzisza

            fot. Roman Wolek

W Trzemesznie pamięci założyciela UAM ks. Stanisława Kozierowskiego
     Uniwersyteckie święto
     7 maja 1919 r. uroczyście zainaugurowano działalność Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. 85 lat później w Trzemesznie odbyły się obchody jubileuszu utworzenia poznańskiego UAM.

 

Przemarsz ulicami Trzemeszna. W środku prorektor UAM prof. dr hab Bogdan Walczak.

             fot. Roman Wolek

POWOŁALI WSZECHNICĘ PIASTOWSKĄ
     7 maja uniwersytet poznański świętował w Trzemesznie, bo jednym z założycieli uniwersytetu był ks. Stanisław Kozierowski z grodu Kilińskiego.
     Komisję Organizacyjną Uniwersytetu Polskiego w Poznaniu tworzyli: przewodniczący Komisji lekarz Heliodor Święcicki, filozof Michał Sobeski, archeolog Józef Kostrzewski oraz językoznawca ks. Stanisław Kozierowski. Pierwsze posiedzenie Komisji odbyło się 1 listopada 1918 r. W wyniku prac powołano do życia Wszechnicę Piastowską, późniejszy Uniwersytet Poznański, noszący obecnie nazwę Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. 7 maja uroczyście zainaugurowano działalność uniwersytetu.
     SESJA I PAMIĄTKOWA TABLICA
     W miniony piątek, po zbiórce uczestników pod pomnikiem Jana Kilińskiego, nastąpił przemarsz na cmentarz parafialny. Tu, w kaplicy rodziny Dołęga-Kozierowskich, przedstawiciele UAM w Poznaniu, władze miasta oraz przedstawiciele szkół i stowarzyszeń lokalnych złożyli wiązanki kwiatów.
     W Zespole Szkół Gimnazjum i Liceum odbyła się uroczysta sesja Rady Miasta. Prorektor UAM prof. dr. hab. Bogdan Walczak wygłosił wykład na temat postaci i osiągnięć ks. prof Kozierowskiego. W swoim wykładzie podkreślił fakt, że czterej współtwórcy UAM to rodowici Wielkopolanie. - "Ks. prof. Kozierowski może być dla nas wzorem Wielkopolanina, wyrosłego z tradycji pracy organicznej" - prorektor.
     Na sesji obecni byli członkowie rodziny Kozierowskich: Barbara i Antoni Dołęga Kozierowscy oraz prof. Maciej Kozierowski. Radni podjęli uchwałę intencyjną w sprawie uczczenia 85-lecia UAM w Poznaniu. Po sesji w sali sportowej Zespołu Szkół wystąpił przed zaproszonymi gośćmi zespół pieśni i tańca "Strzecha".
     W czasie mszy św. w trzemeszeńskiej bazylice odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą ks. prof. Stanisławowi Kozierowskiemu. Ostatnim akcentem obchodów był występ Chóru Kameralnego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza pod dyrekcją Krzysztofa Szydzisza.

     KS. STANISŁAW KOZIEROWSKI (1874-1949)
     Ks. prof. Stanisław Kozierowski, historyk językoznawca, urodził się 28 września 1874 r. w Trzemesznie, w rodzinie mistrza szewskiego Floriana Apolinarego i Antoniny z Buszkiewiczów. W latach 1886-1893 Kozierowski uczęszczał do trzemeszeńskiego progimnazjum. W 1896 roku po zdaniu matury w Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu i ukończeniu Seminarium Duchownego, w 1899 r. otrzymał święcenia kapłańskie.
     Jako wikariusz pracował we Wronkach, później w Gostyniu. W latach 1902-1903 prowadził działalność duszpasterską w Westfalii. W 1910 roku został proboszczem w Skórzewie i spełniał tam posługę duszpasterską do 1929 r. W 1931 r. ks. Kozierowski został kanonikiem Kapituły Metropolitalnej w Gnieźnie. Ks. Kozierowski należał do licznych towarzystw i komitetów. Piastował funkcję wiceprezesa Polskiego Towarzystwa Heraldycznego, wchodził w skład zarządu Towarzystwa Przyjaciół Nauk i redakcji jego roczników. Był współtwórcą Uniwersytetu Poznańskiego, na którym uzyskał habilitację w 1920 r. Nowym okresem w działalności duszpasterskiej i ostatnim był pobyt w Winnej Górze w powiecie średzkim.
     W latach trzydziestych ks. Kozierowski był już sławnym w kraju naukowcem i badaczem nazw topograficznych Wielkopolski i ziem Słowiańszczyzny. Odbył szereg podróży zagranicznych do: Czech, Francji, Holandii, Syrii, Szwecji i Włoch. Znał wiele języków obcych, a z Gimnazjum wyniósł bardzo dobrą znajomość języków klasycznych, również hebrajskiego. Po osiedleniu się w Winnej Górze niemal całkowicie poświęcił się badaniom naukowym. Wcześniej zajmował się działalnością społeczną, działał w polskich stowarzyszeniach i organizacjach m. in. w Towarzystwie Gimnastycznym "Sokół".
     Najtrudniejszym okresem życia dla ks. Kozierowskiego był okres okupacji hitlerowskiej. Kozierowski był kontrolowany przez Niemców, ale dzięki dobrej opinii wystawionej przez jednego z Niemców uniknął aresztowania. Po wojnie ks. Kozierowski wszedł do Rady Powiatowej i podjął współpracę z wieloma urzędami wojewódzkimi, z dyrekcjami kolei, z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych, urzędami zainteresowanymi ustaleniem polskich nazw na Ziemiach Zachodnich i Północnych.
     W ostatnich latach życia poświęcił się lekturze prac o treści etycznej i filozoficznej. Zmarł 1 lutego 1949 roku, pochowano go w rodzinnym grobowcu w Trzemesznie. Swoją bibliotekę liczącą ponad 10.000 tomów zapisał w testamencie Archiwum Państwowemu w Poznaniu.

 

Roman Wolek
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 639 (20/2004)