Walczą o nazwę 22 Stycznia

Wojewoda unieważnił uchwałę w sprawie ustalenia nazwy ul. 22 Stycznia. Samorządowcy podjęli kolejną uchwałę w tej sprawie i w razie konieczności zmiany nazwy ulicy proponują nazwy 22 Stycznia 1863 roku lub Powstania Styczniowego.

     MIAŁA ZOSTAĆ
     Jak już wcześniej informowaliśmy, trzemeszeńscy radni na sesji 27 września jednogłośnie podjęli uchwałę w sprawie ustalenia nazwy ul. 22 Stycznia w Trzemesznie. Decyzja ta podjęta została w związku z obowiązującą ustawą dekomunizacyjną nakładającą na samorządy konieczność zmiany nazw związanych z ustrojem komunistycznym. Już wcześniej, zgodnie z życzeniem mieszkańców, zmieniono nazwę ul. XX-lecia PRL na ul. Parkową.
     Trzemeszeński samorząd chce jednak uniknąć konieczności zmiany nazwy ul. 22 Stycznia, na której mieszka ponad pół tysiąca osób. Dlatego też w uchwale nazwę ul. 22 Stycznia ustalono jako upamiętnienie wybuchu powstania styczniowego w Królestwie Polskim 22 stycznia 1863 r. Podkreślono w niej rolę, jaką Trzemeszno odegrało w tym zrywie niepodległościowym. Jak napisano w projekcie uchwały: Wymarsz gimnazjalistów trzemeszeńskich do powstania styczniowego z 28 lutego 1863 roku, nazywany dumnie „Wyprawą trzemeszeńską”, to jedna z piękniejszych i najbardziej szczytnych kart w dziejach Trzemeszna - miasta nazwanego przez władze pruskie, także z tej racji „Niespokojnym miastem powstańców”.
     W uzasadnieniu napisano również, iż wobec braku uchwały o nadaniu nazwy ul. 22 Stycznia nie można wprost ustalić treści i motywów uzasadnienia, które znajdowały się u podstaw nadania nazwy ulicy.
     WOJEWODA UNIEWAŻNIA
     Jednak wojewoda wielkopolski Zbigniew Hoffmann rozstrzygnięciem nadzorczym orzekł nieważność podjętej przez trzemeszeńskich radnych uchwały z 27 września.
     Stwierdzono bowiem, iż podstawą podjęcia przedmiotowej uchwały była ustawa z 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego. Jednak zgodnie z tą ustawą nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, upamiętniające osoby, organizacje, wydarzenia lub daty symbolizujące komunizm lub inny ustrój totalitarny lub propagujące taki ustrój w inny sposób należało zmienić w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Przedmiotowa uchwała Rady Miejskiej Trzemeszna została podjęta 27 września, a więc już po upływie ustawowego terminu. Na podstawie ustawy możliwa była bowiem zmiana nazwy ulicy jedynie w terminie do 2 września. Dlatego też w ocenie wojewody, w dniu podjęcia przedmiotowej uchwały brak było podstaw prawnych do wydania uchwały w oparciu o ustawę o zakazie propagowania komunizmu. Zwrócono też uwagę, iż Rada Miejska Trzemeszna w treści uchwały ustaliła nazwę ulicy 22 Stycznia w Trzemesznie, a w ustawie dekomunizacyjnej mowa jest o zmianie nazwy, nie zaś o jej ustaleniu.
     Według wojewody, powyższe naruszenia należy traktować jako podjęcie uchwały bez podstawy prawnej, a w związku z tym uzasadnione jest stwierdzenie jej nieważności.
     KOLEJNA UCHWAŁA
     Trzemeszeńscy samorządowcy wiedząc już wcześniej o decyzji wojewody postanowili podjąć kolejną uchwałę w tej sprawie. Na sesji 27 października Rada Miejska przyjęła uchwałę, tym razem o nadaniu nazwy ulicy 22 Stycznia. W porównaniu do wcześniejszej uchwały słowo ustalenia zamieniono na nadania. W uchwale tym razem nie zawarto odniesienia do ustawy dekomunizacyjnej.
     Oprócz uchwały wysłano także pismo do wojewody podpisane przez: burmistrza Krzysztofa Derezińskiego, przewodniczącego Rady Miejskiej Sławomira Peno oraz Dariusza Jankowskiego, zastępcę burmistrza i przewodniczącego Gminnego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. W piśmie tym podkreślono, że nadanie nazwy ulicy jest przejawem konsekwentnego stanowiska samorządu gminy w kwestii nazwy ul. 22 Stycznia, która upamiętnia wybuch powstania styczniowego oraz rolę, jaką Trzemeszno odegrało w tym zrywie. Zaznaczono w nim, że gdyby jednak zmiana nazwy ulicy była konieczna, to aby upamiętniała ona powstanie styczniowe i w związku z tym zaproponowano nazwy: 22 Stycznia 1863 roku lub Powstania Styczniowego.
     Jak na razie nie wiadomo jeszcze, jaką decyzję w tej sprawie podejmie wojewoda.

Roman Wolek
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1345 (47/2017)