Wincenty Trudziński - zapomniany powstaniec

W narożniku cmentarza znajduje się mogiła z eliptyczną tabliczką z napisem: Wincenty Trudziński, Powstaniec styczniowy, * 1837 + 1916. To dziewiąty znany powstaniec z parafii Kwieciszewo.

     LUDWIK BIELICKI
     Ktoś, kto interesuje się powstaniem styczniowym, wie, że na cmentarzu w Kwieciszewie, w grobowcu Bielickich i Jaczyńskich spoczywa Ludwik Bielicki. W listopadzie 1863 r. władze pruskie podejrzewając Ludwika Bielickiego o czynne wspieranie powstania styczniowego, przeprowadziły rewizję jego majątku w niedalekim Gozdaninie w poszukiwaniu broni. Choć nic nie znaleziono, znalazł się jednak wśród wśród osadzonych w mogileńskim areszcie powiatowym. Postać Bielickiego wymaga jednak osobnego artykułu.
     WINCENTY TRUDZIŃSKI
     Mało kto jednak wie, że cmentarz w Kwieciszewie skrywa grób innego powstańca styczniowego. W południowo-zachodnim narożniku cmentarza (po wejściu na cmentarz głównym wejściem trzeba iść w lewo wzdłuż płotu) znajduje się osamotniona mogiła z dwoma krzyżami. Grób jest zadbany, a na nim umieszczona jest już bardziej współczesna, eliptyczna tabliczka z napisem Wincenty Trudziński, Powstaniec styczniowy, *1837 +1916.
     - Na początku stycznia tego roku poinformował mnie o tym grobie Mirosław Leszczyński. Przyznaję, że wielokrotnie byłem na tym cmentarzu, ale nigdy do tego miejsca nie doszedłem i nigdy o tym miejscu pochówku powstańca z Kwieciszewa lub z parafii kwieciszewskiej nie słyszałem. W rozmowie telefonicznej Mirek zapytał mnie, czy nie mam wiadomości o tym bliżej nieznanym powstańcu styczniowym. Obiecałem wówczas, że przeszukam swoje zasoby i dam mu znać - mówi historyk ze Strzelna Marian Przybylski.
     W swoich materiałach Marian Przybylski znalazł nazwiska 8 powstańców z parafii Kwieciszewo, byli nimi: Hipolit Gliszczyński, dzierżawca z Gozdanina - powstaniec, Antoni Jasiński, dziedzic z Goryszewa - ochotnik, Franciszek Kaszuba z Góry - powstaniec, Teofil Krótki z Czarnotula - ochotnik, Jakub Mańka z Góry - ochotnik, Julian Mittelstädt, dziedzic z Kunowa - działacz konspiracji powstańczej, Retkowski z Czarnotula - ochotnik, Walenty Tomaszewski, urzędnik gospodarczy z Kunowa, powstaniec, który brał udział w bitwie pod Mieczownicą i Dobrosłowem 2 marca 1863 r.

     Wincenty Trudziński (błędnie pisany jako Tudziński, błąd prawdopodobnie popełnili Prusacy) został nie wiadomo dlaczego, w spisie powstańców przypisany do mieszkańców Trzemeszna.
     Urodził się około 1835/1836 r. jako syn Jana i Marianny Trudzińskich (matka z domu Wabiszeska). Rodzice Wincentego pochodzili z Kwieciszewa, gdzie w miejscowym kościele parafialnym zawarli w 1829 r. związek małżeński. Wincenty Trudziński miał uczestniczyć w walkach stoczonych przez oddział Edmunda Taczanowskiego. Brał udział m.in. w bitwie pod Pyzdrami 29 kwietnia 1863 r. oraz w dużej bitwie pod Ignacewem 8 maja 1863 r. Wówczas siły Taczanowskiego zostały rozbite przez wojska zaborcy rosyjskiego.
     Po powrocie z powstania ożenił się w 1864 r. z Franciszką Gosławską, o 4 lata od niego starszą wdową. Wcześniej Franciszka w wieku 18 lat poślubiła w 1851 r. w Kwieciszewie Jakuba Gosławskiego. Wincenty całe życie mieszkał w Kwieciszewie. Zmarł w wieku około 80 lat - 15 lutego 1916 r. Powstaniec zmarł we własnym domu w Kwieciszewie.
     Dzisiaj grobem opiekuje się rodzina państwa Fangerok. W Kwieciszewie żyją potomkowie Wincentego Trudzińskiego - Rakowscy. Domu Wincentego Trudzińskiego już nie ma, na jego miejscu stoi nowy, którego właścicielką jest Hanna Rakowska. Małżeństwo Trudzińskich doczekało się czworga dzieci, jednak jeszcze przed śmiercią Wintentego wyjechały one do Stanów Zjednoczonych do miasta Bufallo. Ostatni raz odwiedzili oni rodzinę Rakowskich w 1968 r.
     HOŁD DLA POWSTAŃCA
     3 maja 2016 roku na cmentarzu parafialnym w Kwieciszewie (gm. Mogilno) oddano hołd powstańcowi styczniowemu Wincentemu Trudzińskiemu. Zebranym nad mogiłą powstańca radny powiatowy Mirosław Leszczyński odczytał jego życiorys. Następnie liczne delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze. Obecna była na uroczystości Hanna Rakowska, która jest potomkiem Wincentego Trudzińskiego.

Damian Stawski
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 1264 (18/2016)

Dziękuję Mirosławowi Leszczyńskiemu z Kwieciszewa i Marianowi Przybylskiemu ze Strzelna za udzielone informacje przy pisaniu artykułu.