Izba Tradycji i Pamięci ma 10 lat

Kuśnierz
    Izba Tradycji i Pamięci ma 10 lat
    Pomysł utworzenia Izby zrodził się w listopadzie 1990 r. podczas spotkań dwóch przyjaciół: emerytowanego pedagoga Tadeusza Ciałkowskiego i pracownika Urzędu Gminy Zygfryda Kubaty. 

    Pod koniec grudnia mija 10 lat istnienia Gminnej Izby Tradycji i Pamięci w Jeziorach Wielkich z siedzibą w Kuśnierzu. - Od momentu ukazania się pisma „Jezioranin” w listopadzie 1990 r., wspólnie z kolegą Zygfrydem Kubatą zaczęliśmy gromadzić stare fotografie, książki i różne wiadomości historyczne dokumentujące piękne tradycje patriotyczne ziemi jeziorańskiej - powiedział naszemu reporterowi Tadeusz Ciałkowski. Po zgromadzeniu pewnej ilości tych materiałów Zygfryd Kubata wyszedł z propozycją zebrania wszystkich materiałów w jednym miejscu.  W związku z tym wszystkie pamiątki i inne przedmioty w roku 1994 znalazły swoje miejsce w małej sali budynku Szkoły Podstawowej w Kuśnierzu.
    Pierwszymi eksponatami były m.in. sztandar ZBoWiD, Ochotniczej Straży Pożarnej i historyczny już sztandar Powstańców i Wojaków Parafii Siedlimowskiej z 1926 r. przekazane Izbie przez Gminny Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Jeziorach Wielkich. Wśród pamiątek była także tablica, na której uczniowie pisali rysikiem, krzyżyk powstańczy, stare żelazko, kołowrotek oraz wiaderko do wyrabiania lodów.
    Jesienią 1997 r. na potrzeby Izby zaadaptowano jedną salę lekcyjną, w której zostały wystawione gromadzone od kilku lat eksponaty. Na tablicach umieszczono zdjęcia z Miejsc Pamięci Narodowej znajdujących się na terenie gm. Jeziora Wielkie i powiatu mogileńskiego. Cały czas przybywało eksponatów. W kolejnych dwóch gablotach umieszczono pamiątki poświęcone Wacławowi Foterkowi, chorążemu marynarki z załogi ORP Orzeł.
    Oficjalne otwarcie Izby na wniosek ówczesnego wójta Jezior Wielkich Zbigniewa Wróblewskiego, nastąpiło w obecności radnych, sołtysów i gości z Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa w Bydgoszczy podczas okolicznościowej sesji Rady Gminy w Jeziorach Wielkich 29 grudnia 1998 r. w rocznicę Powstania Wielkopolskiego. Otwarcia Izby dokonali wójt gminy Jeziora Wielkie Zbigniew Wróblewski, sekretarz Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pomników Walk i Męczeństwa w Bydgoszczy Halina Bogdańska i członek WKOPWiM Antoni Wesołowski.
    Od tej pory celem Izby stało się gromadzenie pamiątek z przeszłości dotyczących terenu południowej części Kujaw i udostępnienie ich społeczeństwu. Po zlikwidowaniu szkoły w Kuśnierzu Izba zajęła cały budynek, w tym dotychczasowe klasy lekcyjne, pokój nauczycielski i korytarz. Obecnie w miejscu pierwszej sali z eksponatami znajduje się mieszkanie. Izba zajmuje natomiast korytarz i dwie sale, w których znajduje się blisko 600 eksponatów. W korytarzu na jednej ze ścian umieszczona jest wielka tablica pamiątkowa pochodząca z kościoła ewangelickiego w Jeziorach Wielkich. Wspaniałym eksponatem jest też znajdujący się tam piec kaflowy z połowy XIX wieku. W jednej z sal zwiedzający mogą obejrzeć głównie przedmioty codziennego użytku pochodzące z XIX wieku i początków XX wieku, np.: kierzynkę, skrzynię cechową, cepy, tary, lampy naftowe, narzędzia stolarskie, elementy militariów, numizmaty, medale sportowe i harcerskie, odznaczenia kombatanckie i różne okazy archeologiczne pochodzące z Berlinka, Włostowa, Rzeszynka i Jezior Wielkich oraz XVIII-wieczną rzeźbę z poprzedniego kościoła w Wójcinie. Druga sala Izby wyposażona jest w różnego rodzaju książki, publikacje historyczne, stare ławki, podręczniki kałamarze, liczydła, obsadki oraz świadectwa szkolne. Wspólnie z biblioteką działającą w Jeziorach Wielkich w Izbie urządzono wystawę książek i starodruków z XIX i XX wieku.
    W Izbie gromadzona jest również literatura i wydawnictwa regionalne oraz przewodniki turystyczne. Z tych zbiorów młodzież szkół średnich również spoza gminy korzysta pisząc różne prace o tematyce regionalnej. Ze zgromadzonych materiałów korzystali też studenci Wyższej Szkoły  Hotelarstwa w Bydgoszczy pisząc pracę na temat walorów turystycznych regionu Jezior Wielkich.
    Izbę upiększają rysunki Agnieszki Kowalskiej, regionalnej malarki. 19 czerwca 2000 r. z okazji 60. rocznicy zaginięcia ORP Orzeł, w Izbie odbyło się posiedzenie Gminnego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Jeziorach Wielkich z wójtem gminy i władzami samorządowymi.
    Na początku istnienia opiekunem Izby był Gminny Ośrodek Kultury Strażak, którego dyrektorem był Ireneusz Woźniecki. Obecnie patronat nad Izbą sprawuje Gminny Ośrodek Kultury i Rekreacji w Jeziorach Wielkich z dyrektorem Krzysztofem Zwolińskim. Przez 10 lat działalności Izbę odwiedziło ponad 4 tysiące osób, w tym 65 grup wycieczkowych. Wszyscy, którzy odwiedzili Gminną Izbę Tradycji i Pamięci w Kuśnierzu, zostawili swój ślad wpisując swoje myśli, wrażenia i podziękowania do pamiątkowej kroniki. 

Magdalena Lachowicz
Pałuki i Ziemia Mogileńska nr 876 (48/2008)