Uczniowie szkół z gminy Trzemeszno ocalili wspomnienia sześciu mieszkańców - międzyszkolny projekt zakończony galą

Przelatujące kartki z kalendarza. Dzień za dniem. Miesiąc za miesiącem. Rok za rokiem. Dopiero co byli maluchami. Niektórzy pamiętają wybuch II wojny światowej. Dziś najstarszy bohater międzyszkolnego projektu "Ocalić wspomnienia" ma już ponad 100 lat. Nauczycielki języka polskiego Dorota Kaniewska i Iwona Łaniecka-v. Gierschewski zaprosiły uczniów szkół z gminy Trzemeszno do przybliżenia sylwetek trzemesznian. Honorowy patronat objął dr hab. Rafał Reczek z Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu.

KILKA MIESIĘCY PRZYGOTOWAŃ

Przygotowania do międzyszkolnego projektu Ocalić wspomnienia rozpoczęły się przed kilkoma miesiącami. Na pomysł wpadły nauczycielki języka polskiego Iwona Łaniecka-v. Gierschewski oraz Dorota Kaniewska. Zaprosiły do aktywności uczniów szkół z gminy Trzemeszno. Zadaniem było znalezienie osoby, której wspomnienia chcieli ocalić od zapomnienia. Dzieci i młodzież w kilkuosobowych zespołach razem z nauczycielskimi opiekunami przystąpiły do zadania. Zaprosiły do rozmów: Barbarę Łukomską, Stanisławę Szymańską, Stefanię Witkowską, Janinę Krzystanek, Krzysztofa Szapowała, Henryka Nowaka. To sylwetki trzemesznian znanych w całej gminie. Zasłużeni dla lokalnej społeczności, pasjonaci. Osoby, których wspomnienia zostały utrwalone na filmach. Premiera odbyła się w czasie uroczystej gali w auli Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Trzemesznie we wtorek, 17 czerwca.

Jak powiedziała nam Iwona Łaniecka-v. Gierschewski: - Pomysł zrodził się z przypadkowych spotkań ze starszymi ludźmi, którzy zawsze mieli coś ciekawego do opowiedzenia, a nam młodszym brakowało czasu na ich wysłuchanie. Podczas jednego ze spotkań z Dorotą Kaniewską stwierdziłyśmy, że chciałybyśmy w jakiś sposób utrwalić te ich wspomnienia. Postanowiłyśmy to zrealizować w formie projektu, w którym udział wzięliby uczniowie każdej ze szkół w gminie Trzemeszno. Zadaniem szkół było przygotowanie 5-10 minutowego filmu, w którym zostaną zaprezentowane wspomnienia najstarszych mieszkańców gminy, związane z ich dzieciństwem, młodością, dojrzałością, pasjami. Przygotowano 6 ekranizacji.

HENRYK NOWAK - 100-LETNI PASJONAT PSZCZÓŁ

Pierwszym filmem projektu Ocalić wspomnienia był wywiad przeprowadzony z Henrykiem Nowakiem. Uczniowie pytali, jak wpłynęła na niego wojna, o życie po niej. Wspominali pasję do pszczelarstwa, którą przejęli jego synowie. Zapytany o najlepszy dzień w życiu odpowiedział: Cieszcie się tak, jak ja każdym dniem. Nie życzy nikomu, by był świadkiem wojny. Wspominał, że jako kilkunastolatek pracował na rzecz Niemców. Rozwoził z pomocą koni piwo z pobliskiego browaru.

Film zrealizowali uczniowie Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Września 1939 r. w Trzemżalu: Mateusz Konieczka, Filip Paluch, Szymon Szoszorek. Opiekę sprawowali: nauczycielka historii Magdalena Wiśniewska oraz nauczyciel geografii Radomir Laskowski i nauczyciel Rafał Wilczek.

BARBARA ŁUKOMSKA - WIELOLETNIA NAUCZYCIELKA

Uczniowie Szkoły Podstawowej im. Powstania Wielkopolskiego w Kruchowie do projektu zaprosili Barbarę Łukomską. Jak mówi kobieta: Moją małą Ojczyzną jest Kruchowo. Przez ponad 40 lat pracowała w miejscowej szkole. W filmie opowiadała o lokalnym pałacyku, pozostałościach gorzelni i zniszczonej stodole na zakręcie. Ciekawostką była także wzmianka o ośmiorakach-budowlach, w których mieściło się 8 identycznych przestrzeni dla tylu też rodzin. Pokój, a z tyłu kuchnia. Są przypadki, że krewni mieszkają w nich do dziś. Przodkowie przed laty pracowali u dziedzica.

- Kiedyś mówiło się, że w każdej szanującej się wsi powinien być kościół i szkoła - powiedziała na nagraniu pedagożka. Kruchowo zdecydowanie spełnia te kryteria. Bohaterka przypomniała losy szkoły. Wspomniała też o braku elektryczności, które cechowało jej dzieciństwo. Dzięki temu ludzie więcej czasu spędzali razem. W ich domu mieszkał także wuj, powstaniec wielkopolski Leon Śniegocki.

Film zrealizowali uczniowie Szkoły Podstawowej im. Powstania Wielkopolskiego w Kruchowie: Aleksandra Bartz, Anna Bartz, Stanisław Witek. Opiekę sprawowała nauczycielka języka polskiego Alicja Michalik.

STANISŁAWA SZYMAŃSKA - POŚWIĘCIŁA ŻYCIE HARCERSTWU

Przez wiele lat nauczycielka fizyki w Liceum Ogólnokształcącym w Trzemesznie, związana ze szkolnictwem. - Wskazywali mnie ciągle jako urodzoną nauczycielkę – mówiła Stanisława Szymańska w rozmowie z uczniami Szkoły Podstawowej nr 1 im. Jana Kilińskiego w Trzemesznie. Dzieciństwo spędziła w Kamieńcu, w otoczeniu niemieckich rodzin. Gdy wybuchła II wojna światowa, miała niespełna 3 lata. Jak migawki w jej wspomnieniach pojawiają się niespodziewane odwiedziny Niemców. O każdej z nich informował rodzinę pies. Pewnego dnia najeźdźcy zastrzelili go na jej oczach. Po wojnie rozpoczęła naukę w polskiej szkole. Kontynuowała ją w Liceum Ogólnokształcącym w Trzemesznie. Przez pierwszy rok mieszkała w internacie, później z siostrą. Zapytana o zainteresowania, odpowiedziała: różne, ale ukierunkowane na pracę z dziećmi i młodzieżą. Do dziś jest czynną instruktorką Hufca ZHP Trzemeszno, pełniąc funkcję zastępcy komendanta hufca hm. Włodzimierza Losika oraz skarbnika. Jest także zastępczynią Dariusza Jankowskiego, przewodniczącego Gminnego Komitetu Pamięci Walk i Męczeństwa w Trzemesznie.

Film zrealizowali uczniowie Szkoły Podstawowej nr 1 im. Jana Kilińskiego w Trzemesznie: Aleksandra Laskowska i Hanna Majewska. Opiekę sprawował nauczyciel historii Maciej Adamski.

STEFANIA WITKOWSKA - PAMIĘTA WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ

Kolejną postacią, której uczniowie chcieli Ocalić wspomnienia była Stefania Witkowska. Film przygotowała jej wnuczka, Nadia Kujawa. Pytała, gdzie i kiedy się urodziła, jak trafiła do Trzemeszna. Nie zabrakło odpowiedzi na to, czy pamięta wybuch II wojny światowej. Pani Stefania zdradziła, że w tym czasie miała zaledwie kilka lat. Pamięta jednak, jak razem z mamą i krewnymi poszła szukać taty. Wspominała zakup sanek i nieopatrzne odezwanie się w języku polskim. Pamiątką został policzek wymierzony przez obecnego w sklepie Niemca.

Film zrealizowała uczennica Szkoły Podstawowej nr 1 im. Jana Kilińskiego w Trzemesznie Nadia Kujawa. Opiekę sprawował nauczyciel historii Maciej Adamski.

KRZYSZTOF SZAPOWAŁ - SAMORZĄDOWIEC I SPORTOWIEC

Uczniowie Szkoły Podstawowej nr 2 im. Polskich Olimpijczyków w Trzemesznie wybrali się do Niewolna. To właśnie tam nagrali film z Krzysztofem Szapowałem. Wieloletni samorządowiec i działacz społeczny wspominał czasy dzieciństwa. Urodził się kilka lat po wojnie. Choć wokół widać było zniszczenia i biedę, wczesne lata wspomina dobrze dzięki rodzicom. Uwielbiał sport. Nie dziwi fakt, że przez wiele lat był nauczycielem wychowania fizycznego. - Z natury jestem człowiekiem, który kocha ludzi – powiedział w rozmowie z uczniami. Wspomniał m.in. o inicjatywie podjętej z Maciejem Adamskim odnośnie upamiętniania postaci Hipolita Cegielskiego. Powstały plac oraz popiersie, które znajduje się na placu przez Urzędem Miejskim do dziś.

Film zrealizowali uczniowie Szkoły Podstawowej nr 2 im. Polskich Olimpijczyków w Trzemesznie: Zofia Gaca i Filip Basiński. Opiekę sprawowała nauczycielka języka polskiego Iwona Łaniecka-v. Gierschewski.

JANINA KRZYSTANEK - POETKA, RZEŹBIARKA

Wiersze, które tworzy, pisze do szuflady. Nie chce, by mówiono o tym, o czym są. Uczniom Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Trzemesznie w czasie spotkania recytowała te, które chciała przekazać dalej. Na filmie wszyscy obecni w licealnej auli mogli zobaczyć przepiękne stylowe wnętrza. - Wydaje mi się, że wokół siebie widzę więcej, niż przeciętny człowiek - powiedziała lokalna poetka i rzeźbiarka. W drugim zajęciu głównym tworzywem jest glina. Pani Janina od młodości uwielbiała książki. Pracowała w szkolnej bibliotece, obcowała ze znanymi ludźmi, z którymi korespondowała, m.in. z Jerzym Giedroyciem.

Film zrealizowali uczniowie Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Trzemesznie: Miłosz Kaniewski i Łukasz Bartz. Opiekę sprawowała nauczycielka języka polskiego Dorota Kaniewska.

ARTYSTYCZNE WYSTĘPY POMIĘDZY FILMAMI

Galę projektu Ocalić wspomnienia prowadzili uczniowie Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych Zofia Misch i Bartosz Kłysz. Występy wokalne przygotowały: Beata Lukstaedt, bibliotekarka w SP 1 (Gdzie są kwiaty z tamtych lat, Lubię wracać tam), Natasza Kinecka, uczennica SP 1 (Nic dwa razy), Julia Figaj, absolwentka Liceum Ogólnokształcącego (Wiosna przyjdzie). Wiktoria Brzezińska, uczennica LO recytowała wiersz Szepczą drzewa stare baśnie, który napisała Maja Reszelewska z trzemeszeńskiego technikum. Nagłośnieniem zajmował się Leszek Figaj, a techniczną stroną prezentacji filmów Gerard Kaniewski.

Obecni byli także zaproszeni goście: wiceburmistrz Zygmunt Nowaczyk, Witold Sobócki z Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu. Nie zabrakło bohaterów nagrań (Henryk Nowak ze względu na stan zdrowia był nieobecny).

Podziękowania w imieniu dyrektorów szkół: Sławomira Kupsia (SP 2 Trzemeszno), Joanny Kańczukowskiej (ZS-P Kruchowo), Krzysztofa Nowaka (ZS-P Trzemżal), Sylwii Liszkowskiej (ZSOiZ Trzemeszno) złożyła Justyna Stankowska (SP 1 Trzemeszno). Na ręce organizatorek projektu Ocalić wspomnienia razem ze Sławomirem Kupś złożyła bukiety kwiatów.

Dorota Kaniewska oraz Iwona Łaniecka-v. Gierschewski podziękowały upominkami wszystkim uczniom, którzy przyjęli zaproszenie do projektu Ocalić wspomnienia. Na ręce bohaterek i bohaterów, którzy zgodzili się wystąpić w filmie złożyli róże. Słowa uznania w kierunku młodzieży wyraził także wiceburmistrz Zygmunt Nowaczyk. Gmina Trzemeszno obdarowała młodych artystów prezentami.

Organizatorzy nie mówili do widzenia, lecz do zobaczenia za rok.

Paulina Kwiatkowska