84 lata temu, 11 września o 10.00 Niemcy weszli do Mogilna (zdjęcia z rekonstrukcji wydarzeń z 2009 roku)

Rekonstrukcja wydarzeń z poniedziałku 11 września 1939 roku miała miejsce 11 września 2009 roku, w 70. rocznicę bohaterskiej obrony Mogilna. Dziś przypominamy zdjęcia z rekonstrukcji sprzed 14 lat.

11 WRZEŚNIA 1939 ROKU

11 września około 8.00 batalion niemiecki mjr. Geringera zaatakował miasto z południa i z zachodu. Mogilnianie bronili się przez około 2 godziny. Bronili się na ul. Hallera i obok klasztoru, gdzie zbudowana została barykada. W mieście od wewnątrz też było słychać strzały. Padały m.in. z domu Niemca Bindra (na skrzyżowaniu ul. Hallera i pl. Wolności, obecny budynek po Wrzosie).

Po wejściu Niemców, kazali natychmiast spędzić wszystkich mężczyzn na Rynek i pl. Wolności.

Miejscowi Niemcy sami zaczęli wskazywać, kogo rozstrzelać, a najbardziej aktywni byli: Max Dietrich, Erich Harmeka, Ludwik Zachariasz czy Adolf Kremer. Grupa wskazana liczyła około 30 osób.. Niektórych rozstrzeliwano w bramach na pl. Wolności. Młodego chłopca Edmunda Kuczmę zastrzelono w bramie domu Bosiackiego. Na pl. Wolności zginęli: Jakub Mularczyk, Stanisław jJnowski, Władysław Jasnos, Adam Karow, Jan Paprotny. Bracia Władysław i Sylwester Grześkowiakowie zostali zabici w uliczce prowadzącej od Rynku do jeziora. Na rynku zginęli: Jan Krokos i Herman Gotlib. Natomiast strażaków z Chojnic rozstrzelano w bramie domu Kosiaków przy pl. Wolności 1.

Grupę rozstrzelano również pod płotem Szymańskiego (dzisiejsza ul. 900-lecia), naprzeciwko domu pocztowca. Zginęli tam: Józef Jopp, Franciszek Konieczka, Wacław Przybylski, Józef Czechowski, Bolesław Gembiak i Kazimierz Wichłacz.

Około 15.00 w tym dniu zakończyli Niemcy czystki. Burmistrzem został mogileński Niemiec Alfred Meister. Od godziny 18.00 wprowadzono godzinę policyjną.

REKONSTRUKCJA WYDARZEŃ

Rekonstrukcję obrony Mogilna, mieszkańcy mogli oglądać 11 września 2009 roku.

W rekonstrukcji udział wzięli członkowie Stowarzyszenia Magazyn Zbożowy GS, młodzież z Zespołu Szkół w Mogilnie oraz strażacy z Padniewa, Gębic, Kwieciszewa i Wylatowa: Mikołaj Jabłoński, Krzysztof Borzymowski, Piotr Kowalski, Hubert Lange, Radosław Mazurkiewicz, Martin Piekarz, Filip Sadłowski, Piotr Sitarz, Eryk Weber, Przemysław Zabawa, Łukasz Sosiński, Przemysław Werner, Marek Dzięcielak, Andrzej Stankowski, Michał Wierzbicki, Dariusz Nazaruk, Tomasz Nowicki, Piotr Małecki, Marcin Stelmasik, Karol Muszyński, Mariusz Kucharski, Łukasz Muszyński, Marcin Olejnik, Bartosz Chlebowski, Marcin Zieliński, Michał Proch, Sebastian Szczepaniak, Stanisław Korytowski, Łukasz Langner, Marcin Wiśniewski, Jakub Koziej, Błażej Meller, Arkadiusz Kapłoniak, Piotr Bednarski, Paweł Michałek, Jakub Chudyszewicz oraz Piotr Stolarski.

Z kolei w rolę żołnierzy wermachtu wcielili się członkowie grupy Wiking z Torunia. Historyk z Mogilna Andrzej Jakubowski odpowiedzialny był za sprawy historycznej rekonstrukcji. Natomiast sprawy wojskowe nadzorował mieszkaniec Janikowa Sebastian Witkowski.

Marek Holak

fot. Joanna Świetnicka