Na poczet tworzonego muzeum zebrane są już liczne eksponaty

Działająca w Trzemesznie Fundacja Kierunek Kultura podjęła działania związane z utworzeniem w Trzemesznie Izby Pamięci Muzeum Regionalne w Trzemesznie. Działanie jest kontynuacją 25-letnich starań Stowarzyszenia Miłośników Zabytków Historycznych w Trzemesznie zmierzających do powołania placówki muzealnej w Trzemesznie.

Działanie Fundacji w projekcie Utworzenie Izby Pamięci pod nazwą Muzeum Regionalne w Trzemesznie, wspiera Narodowy Instytut Muzeów w Warszawie, z którego Fundacja otrzymała dofinansowanie z programu własnego NIM Izby Pamięci.

- Izba Pamięci tworzona jest dla zachowania historii, pamięci i tożsamości Trzemeszna oraz okolicznych miejscowości. Dlatego tak ważne jest informowanie i włączenie w inicjatywę mieszkańców naszej lokalnej społeczności – powiedział nam Dariusz Leśniewski.  W tym celu 25 lipca w sali Domu Kultury w Trzemesznie przy słodkim poczęstunku odbyło się drugie i ostatnie zarazem spotkanie z mieszkańcami miasta Trzemeszna i okolicy, poświęcone utworzeniu w Trzemesznie izby pamięci Muzeum Regionalne w Trzemesznie. Pierwsze z cyklu spotkanie odbyło się 11 kwietnia. Spotkanie prowadzili Dariusz Leśniewski i Andrzej Leśniewski. Tak jak podczas pierwszego spotkania, rozpoczęło się ono od wystawy, na której zaprezentowane zostały wybrane obiekty pozyskane w ramach zbiórki trwającej w czasie projektu pn. Utworzenie Izby Pamięci - Muzeum Regionalne w Trzemesznie. Dużą część z nich stanowią zbiory przekazane przez Stowarzyszenie Miłośników Zabytków Historycznych w Trzemesznie, zbierane przez tę organizację przez ostatnie 25 lat. Wszystkie z nich będą zbiorami przyszłej Izby Pamięci.

Z Dariuszem Leśniewskim można było porozmawiać o pozyskanych dla muzeum eksponatach fot. Magdalena Lachowicz  

W dalszej części spotkania  inicjatorzy opowiedzieli o zrealizowanych dotąd założeniach projektu oraz o wspomnianej zbiórce, która kończy się 31 lipca. Przy tej okazji uczestnicy zapoznani  zostali z ciekawostkami o prezentowanych obiektach oraz historiami z nimi związanymi. Dariusz Leśniewski opowiedział też o zamiarach i idei powstania muzeum - Fundacja Kierunek kultura od 2018 roku czyli od początku swego istnienia wspiera inicjatywę utworzenia Muzeum Regionalnego Placówki Regionalnej w Trzemesznie. Mówimy o opracowaniach o promowaniu i pozyskiwaniu i staraniu się o środki zewnętrzne. Jednym z takich wymiarów są projekty, które fundacja Kierunek Kultura zorganizowała w latach 2020 – 2023 co roku projekt polegający na ochronie właśnie tych zabytków, które przez lata były gromadzone przez Stowarzyszenie Miłośników zabytków w Trzemesznie. Podziękowania dla gmin y Trzemeszno, która wsparła tamte 3 projekty. Można powiedzieć, że w tym 2024 roku fundacja Kierunek kultura przystąpiła do realizacji kolejnego projektu. Tym razem dofinansowanego przez Narodowy Instytut Muzeów w Warszawie. W ramach projektu Izby Pamięci. Udało się pozyskać takie dofinansowanie. – opowiadał prezes Fundacji Kierunek Kultura Dariusz Leśniewski

Andrzej Leśniewski ciekawie opowiadał o każdym pozyskanym dla muzeum eksponacie fot. Magdalena Lachowicz

Dodał, że izba tworzona jest dla zachowania historii, pamięci i tożsamości Trzemeszna oraz okolicznych miejscowości. Dlatego tak ważne jest informowanie i włączenie w inicjatywę mieszkańców lokalnej społeczności.

Wśród zbiorów, które omówione zostały między innymi podczas spotkania  znajduje się kronika, która upamiętnia, to co w Smoleńsku zdarzyło się w 2010 roku - Taka kronika w Trzemesznie powstała i tutaj trzemesznianie wpisy dokonywali  i ona funkcjonowała. Po latach chcieliśmy, aby ona znalazła się w muzeum. Muzeum jeszcze nie ma, ale kronika jest – mówił Andrzej Leśniewski. 

Wśród eksponatów znajdują się liczne dokumenty związane z Trzemesznem fot. Magdalena Lachowicz

Opowiedział o najnowszym nabytku, jakim są pamiątki znalezione przy remoncie domu na Placu Powstańców w Trzemesznie.  Na strychu w obelkowaniu była skrytka, gdzie pamiątki zostały ukryte i przechowane. Najstarszy to jest dokument z 1907 roku, świadectwo szczepienia ospy. Jest też tam najwięcej korespondencji  z 1917 roku - Pierwsza wojna światowa, trzemesznianin w obozie w Jabłonnie dziękuje rodzinie, że mu chleb przysłała. Są też listy syna do matki, do rodzeństwa, matki do syna. Tej poczty polowej jest wiele. Jest jeszcze jedna perełka, która zamyka te ramy czasowe. Jest to mała książeczka, kalendarz z II wojny światowej, prywatny z 1944 roku. Tan są nazwiska trzemeszeńskie. Głównym bohaterem korespondencji jest Józef Majewski i jego rodzice. W książeczce są różne nazwiska, w tym Zofia Weiss, żona nauczyciela gimnazjalnego, obrońcy Trzemeszna, który został w 1939 roku zamordowany i do tej pory nie wiemy, gdzie spoczywa. Takie to są dzieje. Jest nad czym się pochylić, jest nad czym pracować – mówił Andrzej Leśniewski.

Wśród eksponatów znajdują się liczne dokumenty związane z Trzemesznem fot. Magdalena Lachowicz

Zaprezentowana została też jedna z pozyskanych perełek, jaką jest ilustrująca dzieje Trzemeszna kopertę urzędowej przesyłki sądowniczej Królewsko-Pruskiego Sądu Rejonowego w Trzemesznie, który utworzono 1 października 1879 r. Adresatem na kopercie jest Königlischen Amtsgericht zu Tremessen. List 26 listopada 1909 r. wysłano z Poznania. Stronę odwrotną przesyłki zabezpiecza wytłaczana sucha zielona pieczęć. Jej treść brzmi: Królewsko-pruski II Urząd Skarbowy i Spadkowy w Poznaniu. Istniało pięć rejonów Sądu Okręgowego w Gnieźnie. Okręg podlegał jurysdykcji Wyższego Sądu Krajowego w Poznaniu. W 1880 r. w trzemeszeńskim Sądzie Rejonowym zasiadało 4 sędziów. Siedzibą sądu był gmach przy ul. A. Mickiewicza 33, niedawno tętniący życiem szkoły zawodowej.

Uczestnicy spotkania z wielkim zaciekawieniem oglądali pozyskane eksponaty na wyposażenie przyszłego muzeum fot. Magdalena Lachowicz

Natomiast Dariusz Leśniewski dodał, że wśród eksponatów umieszczonych na sztalugach za szybami znajdują się zdjęcia i dokumenty z różnego czasu. Z czasów zaborów i PRL, a także obiekty współczesne - Są też kolekcjonerskie talerze związane z Trzemesznem, które na początku XXI wieku jako Stowarzyszenie zbieraliśmy. Są też księgi szkoleniowe, pracownicze sięgające II wojny światowej – wyliczał Dariusz Leśniewski. Wśród licznych obiektów znajduje się także  kolekcja proporczyków okolicznościowych przekazanych przez  Renatę Pałucką – To pokazuje, że w muzeum nie tylko skupiamy się nie tylko na fotografiach, czy dokumentach, ale każdy obiekt związany z Trzemesznem będzie tutaj mile widziany. Jest jeszcze jeden bardzo ciekawy eksponat. Otóż rodzina Hartwich przekazała na rzecz muzeum indeksową maszynę do pisania z około 1919 roku. Cieszymy się każdego pozyskanego eksponatu – mówił Andrzej Leśniewski, który podczas spotkania za bezinteresowne wsparcie, za serce okazywane poprzez bezinteresowne przekazywanie obiektów do tworzonej w Trzemesznie placówki muzealnej przekazał podziękowania dla Marii Hartwich, córki Stefana Borkowskiego i Elżbiety Peno. W związku z tym, że obu pań  nie było na spotkaniu podziękowanie w formie publikacji książkowej I wojna światowa w Trzemesznie, autorstwa dra Andrzeja Leśniewskiego zostaną  im dostarczone. Do tworzonego muzeum można jeszcze przekazywać między innymi wszelkie artefakty prezentujące dzieje Trzemeszna i okolicy, dawne i współczesne przedmioty - pamiątki osób, miejsc, przedmioty codziennego użytku, albumy, czasopisma, dewocjonalia, dokumenty, dyplomy, fotografie, kroniki, książki, legitymacje, listy, mapy,  medale, narzędzia, odznaczenia, obrazy, pamiętniki,  pocztówki, rękopisy, rzeźby, szyldy, świadectwa, tablice, obiekty z drewna, ceramiki, metalu, papieru, szkła.

Duże zainteresowanie wzbudził jeden z bardzo ciekawych eksponatów jaki jest indeksowa maszyna do pisania "Mignon" z około 1919 roku. Pisanie za pomocą urządzenia było możliwe przy użyciu wodzika, zawieszonego nad, przytwierdzonym do podstawy, indeksem w formie wklęsłej tablicy z wykazem osiemdziesięciu czterech znaków  fot. Magdalena Lachowicz

Podczas spotkania prowadzący dodali, że projekt utworzenia muzeum, to nie tylko działania czysto merytoryczne. To również zakup sprzętu i oprogramowanie potrzebnego do stworzenia i prowadzenia wykazu zgromadzonych obiektów, opracowanego zgodnie z wytycznymi regulaminu programu Izby Pamięci. Na ten cel zakupiono laptopa z podstawowym oprogramowaniem, drukarkę, skaner płaski formatu A3, skaner do dokumentów i książek oraz 3 sztuki pamięci przenośnych. Warto dodać, że wszystkie prezentowane eksponaty sa bardzo estetycznie  i ciekawie opisane.

Przypomnijmy, że projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z budżetu państwa w ramach programu własnego Narodowego Instytutu Muzeów Izby Pamięci.

Magdalena Lachowicz