Pałuckie korzenie mogileńskiej fary

Mogilno, opactwo, Benedyktyni, fara

    Pałuckie korzenie mogileńskiej fary
    Dokument erekcyjny odnoszący się do założenia opactwa benedyktyńskiego w Mogilnie, w 1065 r. przez króla Bolesława Śmiałego, obejmuje w swych ramach drugi przywilej, Bolesława Kędzierzawego z 1155 r., z nowymi nadaniami dla klasztoru. W tym dokumencie jest także mowa o fundacji kościoła św. Jakuba w Mogilnie.

    Fundatorem mogileńskiej fary, zbudowanej z drewna w 1155 r. był Zbylut, głowa potężnego rodu Pałuków, który dodawszy do kościoła wieś Boguszyno (obecnie Szerszawy) oddał go następnie opactwu. Z faktu zbudowania kościoła w Mogilnie można wnosić, że Zbylut posiadał część Mogilna. O wiele łatwiej bowiem przypuszczać, że budował na swoim, niż na obcym. W każdym bądź razie Zbylut należał do dobrodziejów Mogilna i miał w jego sąsiedztwie ogromne włości.
    Według tradycji benedyktyńskiej, nasz bohater był wspólnikiem Bolesława Śmiałego w zabójstwie św. Stanisława.
    Inna legenda, jaka zachowała się wśród benedyktynów, to osobliwa historia wsi Boguszyno. W XIV wieku okolica Mogilna, podobnie jak cała Polska, dotkliwie odczuwała szerzące się zarazy. Wieś Boguszyno ucierpiała do tego stopnia, że zmarli wszyscy jej mieszkańcy, a obszar zajmowany przez wieś zarósł borem. W XVIII wieku do zakonników zgłosili się ludzie, którzy wyrazili chęć osiedlenia się na tym terytorium. Otrzymawszy pozwolenie, zajęli się wycinaniem drzew i paleniem ich na popiół, z którego wyrabiali potaż, w owym czasie ważny artykuł handlu. Później zaś osiedlili się w miejscu przez siebie wykarczowanym, nazywając je Popielarami. Gdy miejsce to przez dalsze wycinanie drzew poszerzało się, nazwali je Szerzawami.